Uzun süre oturmak çoklu hastalık riskini artırıyor
Dünya genelinde masa başı çalışma düzeninin yaygınlaşmasıyla birlikte, uzmanlar uzun süreli oturmanın insan sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkat çekiyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve çeşitli tıp dergilerinde yayımlanan araştırmalara göre sedanter yaşam tarzı; kalp-damar hastalıklarından diyabete, kas-iskelet sistemi bozukluklarından erken ölüme kadar geniş bir risk yelpazesi oluşturuyor.
Bilimsel çalışmalarda, günün büyük bölümünü oturarak geçiren bireylerde metabolik yavaşlama, kan dolaşımında bozulma ve insülin direncinde artış gözlemlendiği bildirildi. Uzmanlara göre uzun süre hareketsiz kalmak, sigara kullanımıyla kıyaslanabilecek ölçekte sistemik sağlık riski oluşturuyor.
Kalp ve damar hastalıkları riski artıyor
Uluslararası epidemiyolojik araştırmalar, masa başında çalışan bireylerin kalp-damar hastalıklarına yakalanma riskinin belirgin şekilde yükseldiğini ortaya koyuyor. Uzun süre oturan kişilerde:
Tansiyon yükselmesi
Damar sertliği
Kan pıhtılaşması
İnme riski
gibi sorunların daha sık görüldüğü bildiriliyor. Ayrıca uzun süreli oturmanın bacak toplardamarlarında kan birikimine yol açarak varis oluşumunu tetiklediği belirtiliyor.
Erken ölüm ve kronik hastalık bağlantısı
Büyük ölçekli nüfus araştırmaları, günün çoğunu oturarak geçiren bireylerin erken ölüm riskinin anlamlı biçimde arttığını ortaya koydu. Çalışmalarda, özellikle kardiyovasküler hastalıklara bağlı ölüm oranlarının sedanter çalışanlarda daha yüksek seyrettiği rapor edildi.
Uzmanlar, düzenli egzersiz yapan bireylerde dahi gün içindeki uzun oturma sürelerinin bu riski tamamen ortadan kaldırmadığına dikkat çekiyor.
Beyin sağlığı da tehdit altında
Nörolojik araştırmalar, uzun süre oturmanın yalnızca fiziksel değil bilişsel sağlık üzerinde de olumsuz etkilere sebep olduğunu gösteriyor. Bulgulara göre hareketsiz yaşam tarzı:
Hafıza performansında düşüş
Beyin hacminde küçülme
Alzheimer riskinde artış
ile ilişkilendiriliyor. Uzmanlar, özellikle yaş ilerledikçe hareketsizliğin beyin dokusu üzerinde yıkıcı etki oluşturabileceğini vurguluyor.
Kas-iskelet sistemi ve omurga hasarı
Ortopedi ve fizyoterapi raporlarına göre uzun süre oturmak:
Bel ve boyun fıtığı
Duruş bozuklukları
Kas zayıflığı
Omurga eğrilikleri
gibi sorunlara yol açıyor. Bilgisayar başında yanlış pozisyonda oturmanın bu riskleri katladığı ifade ediliyor.
Metabolik sendrom ve obezite
Hareketsiz yaşamın enerji harcamasını düşürdüğü, yağ depolanmasını artırdığı ve kilo kontrolünü zorlaştırdığı belirtiliyor. Bu durum:
Tip 2 diyabet
Karaciğer yağlanması
Metabolik sendrom
gibi hastalıklarla doğrudan ilişkilendiriliyor.
Uzmanlardan kritik uyarı
Sağlık otoriteleri, günde 6–8 saatten fazla kesintisiz oturmanın ciddi risk oluşturduğunu belirterek şu önlemleri öneriyor:
Her 30–60 dakikada ayağa kalkmak
Kısa yürüyüşler yapmak
Ayakta çalışma masaları kullanmak
Düzenli egzersiz programı uygulamak
Uzmanlara göre modern çalışma düzeni değişmediği sürece sedanter yaşam kaynaklı hastalıkların küresel sağlık yükünü artırmaya devam etmesi bekleniyor.
Bakmadan Geçme
