Japon mahkemesinden Kuzey Kore'ye tarihi tazminat kararı
Japonya'nın başkenti Tokyo'daki bir mahkeme, onlarca yıl önce propaganda yoluyla Kuzey Kore'ye götürülen dört kişiye 88 milyon Japon yeni, yaklaşık 570 bin dolar tazminat ödenmesine hükmetti.
Davacılar, 'yeryüzündeki cennet' vaadiyle Kuzey Kore'ye çekildiklerini ancak burada zorla çalıştırma ve ağır yaşam koşullarıyla karşılaştıklarını belirtti.
Mahkemenin pazartesi günü açıkladığı kararın, uygulanabilirliği bulunmayan sembolik bir karar olduğu değerlendiriliyor. Kuzey Kore yönetimi davayı yıllardır görmezden gelirken, ülke lideri Kim Jong Un'un Japon mahkemelerinin tebligatlarına yanıt vermediği belirtildi.
Yıllar süren hukuk mücadelesinin ardından verilen karar, davacıların avukatı tarafından 'tarihi' olarak nitelendirildi. Davacıları temsil eden Avukat Atsushi Shiraki, AFP'ye yaptığı açıklamada 'Bir Japon mahkemesi ilk kez Kuzey Kore'ye karşı egemenliğini kullanarak hukuka aykırı eylemleri tanımış oldu.' dedi.
1959-1984 yılları arasında, Japonya'da yaşayan Zainichi Koreliler olarak bilinen etnik Korelilerden 90 binden fazla kişi, ücretsiz sağlık hizmetleri, eğitim ve iş imknları vaat edilen bir yerleşim programı kapsamında Kuzey Kore'ye göç etti. Ancak hayatta kalanlar, ülkede tarım ve fabrikalarda zorla çalıştırıldıklarını, ağır kısıtlamalara maruz kaldıklarını ve ülkeden ayrılmalarına izin verilmediğini anlattı.
Davacılardan biri olan Eiko Kawasaki, 1960 yılında henüz 17 yaşındayken Kuzey Kore'ye gitti. 2003 yılında kaçmayı başaran Kawasaki, bugün 83 yaşında. Kawasaki, 2018 yılında beş kişiyle birlikte tazminat talebiyle dava açan isimler arasında yer aldı. Davacıların ikisi süreç içinde hayatını kaybederken, bu kişilerden biri ailesi tarafından davada temsil edilmeye devam etti.
Tokyo Bölge Mahkemesi 2022 yılında, davanın Japon yargı yetkisi dışında kaldığı ve zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle tazminat taleplerini reddetmişti. Ancak Tokyo Yüksek Mahkemesi 2023'te bu kararı bozarak davanın Japonya'nın yetki alanında olduğuna ve Kuzey Kore'nin davacıların haklarını ihlal ettiğine hükmetti.
Davacıların bir diğer avukatı Kenji Fukuda ise kararın önemine dikkat çekmekle birlikte, Kuzey Kore'den fiilen tazminat tahsil edilmesinin zor olacağını söyledi.