Araştırma kapsamında 13 yaşındaki kullanıcı profillerini taklit eden test hesapları oluşturuldu.

Rapora göre, cinsel içerik terimleriyle yapılan aramalarda sonuçların büyük kısmı herhangi bir yaş doğrulama adımı olmadan açık içeriklere yönlendirildi.

Aramaların ardından öneri akışlarının kısa süre içinde müstehcen içerik ağırlıklı hale geldiği belirtildi.

CCDH'nin bulguları arasında, genç hesapların çıplak içerik paylaşan bazı popüler topluluklara engelleme olmadan katılabildiği da yer aldı.

Bunun yanında, varsayılan güvenlik ayarlarının aşılabildiği ve test hesaplarına yetişkin kullanıcılardan cinsel içerikli doğrudan mesaj istekleri gönderilebildiği de kaydedildi.

Raporda, Birleşik Krallık Çocuk Komiseri'nin, X platformunu çocuklar için 'en yaygın pornografi kaynaklarından biri' olarak tanımladığı aktarıldı.

İngiltere Bilim, Yenilik ve Teknoloji Bakanlığı da bulguları 'endişe verici' olarak değerlendirerek çocukların korunmasına yönelik ek adımların gündemde olduğunu açıkladı.

CCDH raporu, sosyal medya platformlarında algoritmik öneri sistemlerinin özellikle reşit olmayan kullanıcılar üzerindeki etkisine dair tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.

Çalışma, dijital platformlarda yaş doğrulama, içerik filtreleme ve mesajlaşma güvenliği gibi alanlarda daha sıkı düzenleme ihtiyacını da ortaya koydu.

Dijital Nefretle Mücadele Merkezi ( CCDH ) , eski adıyla Brixton Endeavors, çevrimiçi nefret söyleminin ve dezenformasyonun yayılmasını durdurma amacını taşıyan, Londra ve Washington, DC'de ofisleri bulunan bir STK şirketidir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Ankara'da düzenlenen 8. Verimlilik ve Teknoloji Fuarı'nda yaptığı konuşmada, e-Devlet sisteminde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) en fazla kullanılan kurum olduğunu belirtti. Işıkhan '181 farklı uygulamamızla toplam 1,5 milyardan fazla tıklanma gerçekleşmiş durumda. Hizmetlerimize hızlı ve güvenli olarak 7/24 erişim imknı bulunmaktadır.' dedi.

Bakan, teknolojik dönüşüm çağında iş gücü piyasalarının köklü değişimlerle karşı karşıya olduğunu vurgulayarak, Dünya Ekonomik Forumu'nun raporuna göre gelecek yıllarda milyonlarca işin ortadan kalkacağı, buna karşılık yeni iş alanlarının doğacağına dikkat çekti.

Işıkhan, beceri dönüşümünün önemine işaret ederek, işverenlerin ihtiyaç duyduğu becerilerin yüzde 39'unun 2030'a kadar değişeceğini öngördüklerini söyledi. Bu kapsamda gençlerin çalışma hayatına daha erken katılımını sağlamak için Gençliğin Üretim Çağı (GÜÇ) Programı ile yeni adımlar atıldığını ifade etti.

Türkiye'nin son 24 yılda sanayi, sağlık, savunma ve teknoloji alanlarında büyük ilerleme kaydettiğini belirten Işıkhan, fuarın iş dünyası, eğitim kurumları ve kamu politikaları arasında iş birliğini güçlendireceğini dile getirdi.

Yeni düzenleme ile bir elektrikli skuterin 'yerli üretici belgesi' alabilmesi için bataryadan şasiye, yazılımdan ana karta kadar kritik aksamların yerli üretim olması şart koşuldu. TSE incelemeleri kapsamında parçalar üç grupta değerlendirilecek:

• 1. Grup (Batarya ve Şasi): Her iki parça yerliyse doğrudan belge verilecek. Sadece biri yerliyse diğer gruplardan destek gerekecek.

• 2. Grup (Motor): Motor yerli ise 1. gruptan bir parçanın yerli olması yeterli olacak.

• 3. Grup (Yazılım, IoT, Ana Kart, Fren): Motor yerli değilse bu gruptaki dört aksamdan en az ikisinin yerli olması şart olacak.

Bakanlık, mikro hareketlilik araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte sektörde yerlilik oranını artırmayı hedefliyor.

Google, kullanıcı deneyimini olumsuz etkileyen 'geri tuşu istismarı' (back button hijacking) uygulamalarına karşı politikalarını genişlettiğini duyurdu. Şirket, özellikle kullanıcıların tarayıcı geri tuşunu kullanmasını engelleyen ve onları aynı site içinde tutan yöntemlere karşı harekete geçti.

'Geri tuşu istismarı', bir web sitesinin tarayıcı işlevine müdahale ederek kullanıcıyı önceki sayfaya dönmek yerine aynı sitede tutması veya istenmeyen reklamlarla karşılaştırması olarak tanımlanıyor. Google, bu tür davranışların son dönemde artış gösterdiğini belirtti.

Teknoloji devi, 15 Haziran itibarıyla bu yöntemin 'kötü niyetli uygulama' olarak değerlendirileceğini açıkladı. Buna göre söz konusu yöntemi kullanmaya devam eden siteler Google Arama sonuçlarında geri plana düşürülebilecek, hatta tamamen listeden çıkarılabilecek.

Şirketten yapılan açıklamada, bu tür müdahalelerin tarayıcı işlevselliğini bozduğu, kullanıcıların beklediği deneyimi kırdığı ve ciddi hayal kırıklığı yarattığı vurgulandı. Açıklamada ayrıca, kullanıcıların kendilerini manipüle edilmiş hissettikleri ve bu nedenle bilinmeyen siteleri ziyaret etmeye daha az istekli hale geldikleri ifade edildi.

Google, özellikle kullanıcı geçmişine 'manipülatif' sayfalar ekleyerek geri dönüşü engelleyen tekniklerin hedef alınacağını belirtti.

Google, yaptırımlardan kaçınmak isteyen site sahiplerine, kullanıcıların tarayıcı geçmişinde gezinmesini engelleyecek hiçbir uygulama kullanmamaları çağrısında bulundu. Ayrıca teknik altyapıların detaylı şekilde gözden geçirilmesi gerektiği uyarısında bulundu.

Şirket, yaptırıma maruz kalan ancak sorunu gideren sitelerin, durumlarının yeniden değerlendirilmesi için başvuru yapabileceğini de ekledi.

Hileli modem satışlarına inceleme

Bakanlığa ulaşan şikayetler doğrultusunda yapılan incelemelerde, bazı kişi ve firmaların kendilerini internet servis sağlayıcılarının çağrı merkezi gibi tanıtarak tüketicileri yanılttığı ortaya çıktı. 'Modeminiz arızalı' veya 'yetersiz' gibi gerçeğe aykırı beyanlarla yüksek fiyatlı satışlar yapıldığı belirlendi.

İncelemelerde ayrıca satışı yapılan ürünlerin ya hiç gönderilmediği ya da vaat edilen özellikleri taşımadığı; tüketicilerin iade taleplerinin ise karşılanmadığı tespit edildi. Bu uygulamaların süreklilik arz ettiği ve haksız ticari faaliyet kapsamında değerlendirildiği ifade edilerek ilgili firmalara idari yaptırım uygulandı.

Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin aldatıcı reklamlar ve haksız ticari uygulamalara karşı korunması amacıyla denetimlerin kararlı ve kesintisiz şekilde devam edeceğini vurguladı.

Yavuz Selim İlkokulu'nda gerçekleştirilen etkinlikte, çocuklara ve ailelerine dijital dünyanın fırsatları ve riskleri anlatıldı. Program kapsamında dijital ortamlarda güvenli davranış, siber zorbalıkla mücadele ve dijital vatandaşlık konularında farkındalık oluşturulması hedeflendi.

Etkinlikte öğrenciler ve veliler birlikte kodlama çalışmaları yaparak dijital becerilerini geliştirme fırsatı buldu. Katılımcılara ayrıca dijital öğrenme imknları ve yürütülen eğitim faaliyetleri hakkında bilgi verildi.

Velilerin etkinliğe aktif katılım sağlamasıyla çocukların öğrenme süreçlerine aile desteğinin artırılması amaçlanırken, öğrenciler aileleriyle birlikte öğrenme deneyimi yaşadı.

Dijital çağda çocukların erken yaşta bilinçlenmesinin büyük önem taşıdığını belirten Okul Müdürü Ali İhsan Köroğlu, 'Öğrencilerimizin hem kodlama becerilerini geliştirmesi hem de dijital dünyada güvenli davranış konusunda farkındalık kazanması bizler için çok kıymetli. Velilerimizin de sürece dahil olması eğitimi daha güçlü hale getiriyor' dedi.

Etkinlikte ayrıca, ilçede benzer eğitim çalışmalarının önümüzdeki süreçte artarak devam edeceği ifade edildi.

Etkinliğin, Türkiye Eğitim Gönüllüleri Vakfı (TEGV) Ateşböceği Öğrenim Birimi tarafından yürütülen çalışmalar çerçevesinde gerçekleştirildiği öğrenildi.

Yetkililer tarafından yapılan açıklamalara göre, usulsüz şekilde kullanılan bu cihazlara yönelik 120 günlük bir geçiş süreci başlatıldı. Bu süre içinde gerekli yasal kayıt işlemlerinin yapılmaması halinde, söz konusu telefonların 1 Mayıs 2026 itibarıyla mobil şebekelere erişimi kesilecek.

Ancak kamuoyuna yansıyan bazı haberlerde yer aldığı gibi, bu uygulama tüm kayıtsız telefonları kapsayan yeni bir düzenleme değil. Türkiye'de uzun süredir yürürlükte olan mevcut mevzuata göre, yurt dışından getirilen cep telefonları zaten 120 gün boyunca kayıt yaptırılmadan kullanılabiliyor. Bu sürenin sonunda kayıt yapılmazsa cihazlar otomatik olarak iletişime kapatılıyor.

Yeni denetim süreci ise özellikle 'çift IMEI' olarak bilinen ve sistemin kötüye kullanılmasıyla birden fazla cihazın tek kayıt altında çalıştırılmasına imkn tanıyan yöntemi hedef alıyor. Bu kapsamda, yalnızca usulsüzlük tespit edilen cihazlar için kapatma işlemi uygulanacak.

Uzmanlar, kullanıcıların mağduriyet yaşamamaları için cihazlarının yasal durumunu kontrol etmeleri ve gerekiyorsa kayıt işlemlerini zamanında tamamlamaları gerektiğini vurguluyor.

BTK, bu yılın başında aynı pasaportla kaydedilen ikinci cep telefonlarının 120 günlük süre sonunda Türkiye şebekelerine kapatılacağını duyurmuştu. Bu durumdaki kişiler için süre 1 Mayıs'ta sona erecek.

Yapılan incelemelerde, cihazın gerçek IMEI'si yerine başka bir telefona ait IMEI numarasının kullanıldığı durumlar net şekilde ortaya çıktı. BTK, bu IMEI'leri usulsüz kayıt kapsamında değerlendirdi.

Xinhua'nın aktardığı bilgilere göre fırlatma, Sarı Deniz kıyısındaki Hayyang kenti açıklarında bulunan deniz platformundan gerçekleştirildi.

Alçak Dünya Yörüngesi'ndeki hedef konumuna ulaşan uyduyla birlikte, bu görev Cielong-3 roketinin 11'inci başarılı fırlatışı olarak kayıtlara geçti.

Çin Fırlatma Aracı Teknolojisi Akademisi (CALT) tarafından geliştirilen Cielong-3, 500 kilometre irtifadaki Güneş Eşzamanlı Yörünge'ye 1,6 tona kadar yük taşıma kapasitesine sahip.

31 metre uzunluğunda ve 2,65 metre çapındaki katı yakıtlı roket, dört aşamalı ateşleme sistemiyle çalışıyor. Artan ticari uydu talebine yanıt vermesi amaçlanan roketin, fırlatma maliyetlerini kilogram başına 10 bin doların altına düşürmesi bekleniyor.

CALT, daha önce 2019 yılında geliştirdiği Cielong-1 roketiyle Güneş Eşzamanlı Yörünge'ye üç uydu göndermişti. Yaklaşık 200 kilogram taşıma kapasitesine sahip olan bu ilk neslin ardından geliştirilen Cielong-4 roketinin ise 2,5 ton yük taşıyabilmesi planlanıyor.

Astronotlar Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Jeremy Hansen'yi taşıyan Orion uzay aracı, yerel saatle 17.07'de ABD'nin San Diego açıklarına paraşütle iniş yaptı.

Görev Komutanı Reid Wiseman, iniş sonrası yaptığı açıklamada tüm mürettebatın sağlık durumunun iyi olduğunu bildirdi. ABD Donanması ekipleri tarafından kapsülden çıkarılan astronotlar, ilk kontrollerinin yapılması için helikopterlerle USS John P. Murtha gemisine sevk edildi.

Artemis II görevi, insanlığın Ay'a dönüş programında kritik bir aşama olarak değerlendirilirken, ilerleyen süreçte planlanan Ay yüzeyi görevleri için de önemli bir adım olarak görülüyor.

Açıklanan verilere göre, Malatya Havalimanı'nda Mart ayında, iç hat yolcu trafiği 68 bin 801, dış hat yolcu trafiği 688 oldu. Mart'ta toplam 69 bin 489 yolcuya hizmet verildi. Mart ayında Malatya Havalimanı'na iniş-kalkış yapan uçak trafiği iç hatlarda 451, dış hatlarda 24 olmak üzere toplamda 475'e ulaştı. Yük trafiği ise Mart ayında toplamda 506 ton oldu.

3 aylık dönemde ise Malatya Havalimanı'nda yolcu trafiği 210 bin 327, uçak trafiği bin 388, yük trafiği ise bin 615 ton olarak gerçekleşti.

Uzmanlara göre bu artışta dijitalleşme, mobil bankacılık kullanımının yaygınlaşması ve sosyal mühendislik tekniklerinin gelişmesi belirleyici rol oynuyor.

En yaygın dolandırıcılık yöntemleri

Türkiye'de en sık karşılaşılan dolandırıcılık türleri; oltalama (phishing): Sahte banka, e-ticaret veya ödeme sistemi siteleri, SMS / 'dava-icra' mesajları: Özellikle son dönemde patlama yaptı, sahte müşteri temsilcisi aramaları, sosyal medya üzerinden yatırım/kripto tuzakları, sahte kredi ve düşük faizli kampanya siteleri ve bahis ve çekiliş dolandırıcılıkları şeklinde sıralanıyor.

Verilere göre 2024'te finansal oltalama saldırılarının yüzde 42,6'sı bankaları taklit etti ve en yaygın yöntem haline geldi. 2025'te ise özellikle 'dava/icra SMS' dolandırıcılığı yüzde 162 artışla öne çıktı.

Vatandaş en çok hangi yollarla kandırılıyor?

Uzmanlara göre vatandaşların en çok kandırıldığı kanallar; SMS ve WhatsApp mesajları

Sahte web siteleri (banka, e-ticaret), telefonla arama (kendisini polis/banka görevlisi tanıtma) ve sosyal medya reklamları ve DM mesajları.

Özellikle sahte siteler konusunda uyarı yapan kurumlar, düşük faizli kredi veya 'ödül kazandınız' gibi vaatlerin çoğunlukla kişisel veri ve kart bilgisi çalmak amacı taşıdığını vurguluyor.

Dijital dolandırıcılık ne kadar arttı?

Veriler dijital dolandırıcılığın çok hızlı yükseldiğini gösteriyor. Türkiye'de kullanıcıların yaklaşık yüzde 25'i son 1 yılda çevrim içi saldırıya maruz kaldı, 2025'in ilk çeyreğinde bu oran yüzde 26,1'e kadar çıktı. Finansal tehditlerle karşılaşan kullanıcı oranı yüzde 5,7'ye yükselirken, kartlı ödeme dolandırıcılığı vakaları da yıllık yüzde 17 arttı.

Ayrıca Türkiye'de 121 milyonu aşan dijital bankacılık kullanıcısı, dolandırıcılar için geniş bir hedef kitlesi oluşturuyor.

İnsanlar neden bu tuzaklara düşüyor?

Uzmanlara göre dolandırıcılığın başarısının temelinde insan psikolojisi yatıyor.

Korku ve panik (icra, dava, hesap bloke mesajları), acil hareket ettirme (hemen tıklayın, aksi halde hesap kapanacak), açgözlülük / fırsat algısı (yüksek kazanç, ucuz kredi), kurumsal güven istismarı (banka, devlet kurumları taklidi) ve dijital okuryazarlık eksikliği gibi psikolojik ve didğer etkenler, insanların kolay bir şekilde kandırılmasına zemin hazırlıyor.

Sosyal mühendislik teknikleriyle yapılan bu saldırılar, artık yapay zek destekli içeriklerle daha inandırıcı hale geliyor.

Nasıl korunmalı? Uzmanlardan kritik uyarılar

Yetkililer ve güvenlik uzmanları vatandaşlara şu önerilerde bulunuyor:

'Temel güvenlik önlemlerinin bilincinde olarak banka ve kurumların asla şifre istemeyeceğini bilin, gelen linklere tıklamadan önce adresi kontrol edin, resmi uygulama ve siteler dışında işlem yapmayın ve bilinmeyen numaralardan gelen çağrılara itibar etmeyin.'

Uzmanlar ayrıca 'Çift aşamalı doğrulama (2FA) kullanın, güncel antivirüs ve güvenlik yazılımları kullanın ve sosyal medyada kişisel bilgileri sınırlı paylaşın.' uyarılarında bulundu.

Şüpheli durumda yapılması gerekenler ise; bankayı hemen arayıp kartı bloke etmek, emniyet ve savcılığa başvurmak ve resmi kurumlara şikayet kaydı oluşturmak.

Uzmanlara göre Türkiye'de dolandırıcılık artık klasik yöntemlerden dijital ve organize suç modeline evrilmiş durumda.

Mobil bankacılık, e-ticaret ve sosyal medya kullanımının artmasıyla birlikte dolandırıcılık vakalarının da paralel şekilde yükseldiği, önümüzdeki dönemde ise yapay zek destekli saldırıların daha büyük risk oluşturacağı değerlendiriliyor.

Sosyal medyaya yönelik düzenlemeleri de içeren Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi, TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'nda kabul edildi.

Teklif ile Kurumlar Vergisi Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Buna göre, Darülaceze'ye yapılacak bağış ve yardımlar kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek.

Buna göre, Darülaceze'ye yapılacak bağış ve yardımlar kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek.

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'da 'oyun', 'oyun dağıtıcı', 'oyun geliştirici', 'oyun sağlayıcı' ve 'oyun platformu' tanımları hüküm altına alınıyor.

Kanunun, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen, 'içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi' başlıklı hükümde düzenlemeye gidiliyor. Buna göre, sosyal ağ sağlayıcı 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak ve bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak. Sosyal ağ sağlayıcı, 15 yaşını doldurmuş çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli tedbirleri alacak. Bu kapsamda alınan tedbirler sosyal ağ sağlayıcının kendi internet sitesinde yayınlanacak.

Sosyal ağ sağlayıcı, açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlayacak. Ebeveyn kontrol araçları ise hesap ayarlarının kontrol edilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına ve kullanım süresinin izlenmesi ve bu sürenin sınırlandırılmasına ilişkin mekanizmaları içerecek.

Sosyal ağ sağlayıcı, aldatıcı reklamları engelleyici tedbirleri almakla yükümlü olacak.

Türkiye'den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde verilen kararın gereğini derhal ve en geç bir saat içinde uygulayacak,

Kanun uyarınca verilen içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararlarına konu yayının kendi internet sitesinde yayınlanmaması hususunda gerekli her türlü tedbiri alacak.

Verilen idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) Başkanı tarafından Türkiye'de mukim vergi mükellefi olan gerçek ve tüzel kişilerin ilgili sosyal ağ sağlayıcısına yeni reklam vermesi yasaklanacak, bu kapsamda yeni sözleşme kurulamayacak ve buna ilişkin para transferi yapılamayacak.

Reklam yasağı kararının verildiği tarihten itibaren 3 ay içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 50 daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek.

Başvurunun kabulüne ilişkin hakim kararının uygulanmasından itibaren 30 gün içinde söz konusu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK Başkanı, sosyal ağ sağlayıcının internet trafiği bant genişliğinin yüzde 90 oranına kadar daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilecek. Hakim ikinci başvuru üzerine vereceği kararında, yüzde 50'den düşük olmamak kaydıyla, sunulan hizmetin niteliğini de dikkate alarak daha düşük bir oran belirleyebilecek.

Bu kararlara karşı BTK Başkanı tarafından itiraz yoluna gidilebilecek. Hakim tarafından verilen kararlar erişim sağlayıcılara bildirilmek üzere BTK'ye gönderilecek. Kararların gereği, bildirimden itibaren derhal ve en geç 4 saat içinde erişim sağlayıcıları tarafından yerine getirilecek. Yükümlülüğün yerine getirilmesi halinde, reklam yasağı kaldırılacak ve hakim kararları kendiliğinden hükümsüz kalacak. İnternet trafiği bant genişliğine yapılan müdahalenin sona erdirilmesi için erişim sağlayıcılara BTK tarafından bildirim yapılacak.

Bu hüküm, düzenlemenin yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe girecek.

Teklife, oyun platformlarına ilişkin düzenlemeler yapıldı.

Buna göre, oyun platformu usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen oyunları sunamayacak ancak derecelendirilmeyen oyunları en yüksek yaş kriterine göre derecelendirmek kaydıyla sunabilecek. Oyun platformu içerik veya yer sağlayıcı olmasından doğan sorumluluk ve yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla, usulüne uygun olarak derecelendirilmeyen içerikleri çıkarmakla yükümlü olacak.

Türkiye'den günlük erişimi 100 binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun platformu, BTK, Erişim Sağlayıcıları Birliği, adli veya idari makamlarca gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin gereği ile düzenleme kapsamındaki diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesini temin için Türkiye'de gerçek veya tüzel kişi temsilci belirlemekle ve bu temsilciye dair bilgileri BTK'ye bildirmekle yükümlü olacak. Oyun platformu, temsilcinin iletişim bilgilerine kolayca görülebilecek ve doğrudan erişilebilecek şekilde internet sitesinde yer verecek.

Oyun platformu, açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlayacak.

Ebeveyn kontrol araçları, hesap ayarlarının kontrol edilmesine, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi ücrete dayalı işlemlerin ebeveyn iznine veya onayına tabi kılınmasına, ilişkin mekanizmaları içerecek.

BTK, oyun platformunun bu düzenlemeye uyumuna ilişkin olarak oyun platformundan kurumsal yapı, bilişim sistemleri, veri işleme mekanizmaları dahil olmak üzere bu düzenlemenin uygulanmasıyla doğrudan ilgili açıklamaları talep edebilecek. Oyun platformu, BTK tarafından talep edilen bilgi ve belgeleri derhal ve 15 günü geçmemek üzere BTK tarafından belirlenecek süre içinde vermekle yükümlü olacak.

Bu düzenlemenin uygulanmasına, oyun platformunun uyması gereken yükümlülüklere ve yaş kriterlerine göre derecelendirmeye dair usul ve esaslar, BTK tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenecek.

Bu kapsamdaki yükümlülükler ile Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikte yer alan yükümlülüklerini yerine getirmeyen oyun platformuna BTK tarafından bildirimde bulunulacak. Bildirimden itibaren 30 gün içinde bildirime konu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde oyun platformuna BTK Başkanı tarafından 1 milyon Türk lirasından 10 milyon Türk lirasına kadar idari para cezası verilebilecek.

Duran, yaptığı paylaşımda şu ifadelere yer verdi:

'Dünya, büyük bir sistem krizi yaşarken Türkiye; Gazze'den Ukrayna'ya, Kafkasya'dan İran'a kadar tüm coğrafyalarda hakikatin sesi oldu.

Ülkemiz Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, bölgemizde barış ve istikrarı sağlamak için taşın altına yalnızca elini değil, gövdesini de koymaktadır.

Türkiye, barış umutlarını taze tutmaya her daim devam edecektir.'

Fırat Üniversitesi ile İnönü Üniversitesi arasında genel akademik iş birliği protokolü imzalandı. Yeni imzalanan bu protokol, iki üniversitenin araştırmacıları tarafından sahada halihazırda başarıyla sürdürülen ortak çalışmalara güçlü bir resmi zemin kazandırdı. Bu iş birliğinin en somut örneği olarak; Fırat Üniversitesi Fen Fakültesi'nden Prof. Dr. Canan Aksu Canbay ile İnönü Üniversitesi Batarya Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Serdar Altın öncülüğünde yürütülen ortak TÜBİTAK projesi 3. yılına girdi. Akademisyenlerin uzun süredir tek çatı altında yürüttüğü bu çalışmalarda, sodyum-iyon (Na-Ion) batarya teknolojilerinin geliştirilmesinde kritik eşikler aşıldı.

Projede bugüne kadar malzeme sentezi, elektrot optimizasyonu ve hücre tasarımı gibi laboratuvar ölçekli çalışmalar büyük ölçüde tamamlandı. Projenin bu son yılında temel hedefin elde edilen bilimsel birikimi prototip aşamasına taşıyarak sanayiye aktarılabilir bir formata dönüştürmek olduğu ifade edildi. İleri test ve optimizasyon çalışmalarının, Türkiye'nin en donanımlı altyapılarından birine sahip olan İnönü Üniversitesi Batarya Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi bünyesinde yürütüldüğü bildirildi. Yeni protokolle taçlanan bu köklü akademik ortaklık, stratejik öneme sahip batarya teknolojilerinde ülkede yerli üretim hedeflerine güçlü bir bilimsel ivme kazandırmayı amaçlıyor.

Prof. Dr. Canan Aksu Canbay, 'Yapılan TUBİTAK projeleri teknolojik gelişmeye ön ayak olmakla birlikte yerli ve milli üretimi de desteklemektedir. Bu bağlamda üniversitelerin ve bilim insanların yapmış olduğu projelerin sanayiye uygulanması çok değerli. Bunun da seri üretimler şeklinde sanayide yer alması büyük önem arz etmektedir' dedi.

Çocuk gelişimi uzmanı Öğr. Gör. Elif Konar Özkan, 2 Nisan Dünya Çocuk Kitapları Günü kapsamında çocukların kitapla tanışmadan okula başlamasının bilişsel ve duygusal risklerine karşı aileleri uyardı.

Dijital platformların çocukların dikkat sürelerini kısalttığına dikkat çeken Özkan, 'Çocuklar çevrelerinde ellerinde somut kitap okuyan, kitap okuma alışkanlığı olan, kitaba para ve zaman ayıran yetişkinler görmeli. Kitap okumanın iyi bir şey olduğunu gözlemleyebilmeli ve yaşayabilmeli çocuklar. Özellikle ekranın hiçbir türü 'dijital dadı/bakıcı' gibi olmamalı çocuğun hayatında.' dedi.

'Tablet nesli'nin okuma alışkanlıklarında değişikler dikkat çekici

Yapılan akademik araştırmalar ve çalışmaların, bilişsel ve nörolojik dönüşümlerin sinyallerini verdiğine işaret eden Öğr. Gör. Elif Konar Özkan, 'Artık zihnin, belleğin, hafızanın, sinir sisteminin kullanım şekli değişmeye başlamıştır. 'Tablet nesli' veya 'dijital yerli' diye isimlendirilen neslin dikkat sürelerinde ve okuma alışkanlıklarında değişiklikler dikkati çekmektedir. Özellikle hızlı tempolu dijital oyunlar ve Youtube Kids, TikTok gibi platformlar, bir yandan çocukların dikkat sürelerini ve derin odaklanma becerilerini kısaltır diğer yandan sürekli ve anlık dopamin salgısı ile ödül mekanizmasını aktifleştirir. Dijital uygulamalar, çocuğun dikkatini bir dakika hatta saniye bile bırakmamak üzere kurgulanmıştır ve her şey hazır sunulmaktadır. Kitapla vakit geçirmek ise sabır ve zihinsel faaliyet gerektirir çünkü kitap dinleyen/okuyan çocuk zihninde bir dünya kurar; analiz sentez anlama yorumlama melekeleri sürekli aktiftir. Bu da tembelleştiren dijital faaliyetlerin yanında oldukça yorucu gelebilir.' değerlendirmesinde bulundu.

Kitap okuma alışkanlığı kazandırmak güçleşti

Dönem itibariyle okuma alışkanlığı kazandırmayı güçleştiren etkenlerin birden fazla olduğunu kaydeden Öğr. Gör. Elif Konar Özkan, 'Kitap okumak için oturmak, uygun kitabı seçmek için ilgi ve ihtiyaçları keşfetmek, bireyin ilgilerini potansiyelini keşfetmek için zaman ayırmak, kitap sayfalarını çevirmek için ince motor becerilerini kullanmak, hikyenin içine girmek için dinlemek ve/veya okuduğunu anlamak, okuduğunu anlamak için bilişsel çaba ve odaklanma becerisini kullanmak gerekmektedir. Bu eylemler ise dijital yerliler için durağan, yeknesak ve aşırı yavaş gelebilmektedir. Tablet kullanımıyla tıklama ve yüzeysel taramaya alışan çocuk ve genç için (maalesef ki yetişkin için de) metnin duygusal derinliğini kavrama, görünürdeki ve alt metindeki iletileri fark etme zorlaşır. Kitap okuma eylemi hem somut hem soyut bağ kurabilme becerisidir ve bu alışkanlık tüm gelişim alanlarının aktif kullanımını gerektirir.' diye konuştu.

Dijital ekranlar 'Emzik' gibi kullanılıyor

Ailelere önemli sorumluluklar düştüğünü vurgulayan Öğr. Gör. Elif Konar Özkan, 'Çocuklar çevrelerinde ellerinde somut kitap okuyan, kitap okuma alışkanlığı olan, kitaba para ve zaman ayıran yetişkinler görmeli. Kitap okumanın iyi bir şey olduğunu gözlemleyebilmeli ve yaşayabilmeli çocuklar. Özellikle ekranın hiçbir türü 'dijital dadı/bakıcı' gibi olmamalı çocuğun hayatında. Yani ebeveynlere zor gelen anlarda; yemek yerken, seyahatte, toplu taşımada, alışverişte vb. denize düştüklerinde sarıldıkları bir yılan kıvamına gelmemeli hiçbir ekran türü. Zorlayıcı anlarda ekranın bir emzik gibi kullanılması çocukların can sıkıntısıyla başa çıkma, gereğinde kendi iç dünyasına dönme, hayal kurma, kurgulama, düşleme ve baş etme yeteneklerinin kaybolmasına neden olur.' ifadesinde bulundu.

Bir çocuğun yetişkinle kitap okuması önemli

Çocukların henüz okula başlamadan önce ortak dikkat becerilerinin gelişebilmesinin önemine vurgu yapan Öğr. Gör. Elif Konar Özkan, 'Bir çocuğun yetişkinle kitap okuması, bakması, incelemesi, sayfaları çevirmek, resimler üzerine konuşmak gibi basit eylemler, beyin ve sinir sistemini dijitalle parçalanmış dikkatten koruyacaktır. Bu, aynı zamanda çocuğun merakını diri tutacak, bağ kurma, iletişim, ilişki ve diyalog kurma, empati becerilerini güçlendirecektir. Banyo kitapları, oyuncak kitaplardan başlayarak çocuğun kitapla tanışması/tanıştırılması ve kitaba hayatında yer bulması bu alışkanlığı adım adım oluşturacak önemli davranışlardandır. Önemli günlerde kitabı bir hediye olarak almak yani kitap sevdiğine hediye edilebilecek kıymette bir nesne algısını oluşturmak tabii ki bıktırmadan… Ayrıca etkileşimli okuma etkinlikleriyle çocuğun bu bağını kuvvetlendirmek… Kitapla tanışmadan önce de sözlü kültür unsurlarıyla çocuğu adım adım edebiyat, sanat ve okuma dünyasına sokmak. Nasıl? Ninniler, bilmeceler, maniler, tekerlemeler, masallar gibi sözlü kültür unsurları, kitap okuma alışkanlığına giden yolun başlangıç aşamalarını oluşturur aslında.' şeklinde konuştu.

Teknoloji yasaklanmamalı, dengelenmeli

Teknolojinin tamamen hayat dışına çıkarılmasının mümkün olmadığını söyleyen Öğr. Gör. Elif Konar Özkan, şöyle devam etti:

'Teknolojinin tamamen sınırlandırılması mümkün değil çünkü bizler dijital göçmenlerken yeni nesiller bu olgunun içine doğuyorlar yani dijital yerliler. Sinir sistemlerine dijital kullanım becerileri kodlanarak doğuyorlar ki bununla ilgili pek çok karikatür, video ve içerikle de karşılaşmışsınızdır. Doğru kullanım önemli. Dünyanın pek çok yerinde birçok uzmanın ısrarla altını çizdiği her fırsatta vurguladığı şey; beyin ve sinir sistemi gelişimi için özellikle ilk üç yıl ekrandan uzak tutmak ve insani alışkanlıklarla çocuğu donanımlı hale getirmek. Çocuklar 5N1K modunda araştırmacı gazeteciler gibi çevreyi tanımaya çalışırken bu çok da zor olmaz çünkü doğayı ve çevrelerini keşfetmek için doğal bir merakla doğarlar bu dünyaya. Oyun bu dünyayı keşfetmede önemli bir dildir. Tıpkı oyun gibi sözlü kültür unsurları da çocuğun ilgisini çeker ve onu olumlu yönde besler, gelişimi destekler. Bebeklik çağında ninniyle tekerlemeyle tanışan, üç yaş civarında hayatına bilmeceler ve masallar, hikyeler dahil edilen çocuk aslında zaten kitapların dünyasına adım atmış sayılabilir. Dinlediklerinin bir kısmının kitaplardan okunduğunu fark edince okutmaya istekli ve sonrasında da okumaya meraklı bir çocuk olarak dengeyi sağlayabilir bir sistemle yetişmiş olur. Dijitalin ihtiyaç anında kullanılabilecek bir araç olduğunu, TV ve diğer ekran türlerinin evin baş köşesine kurulmadığını deneyimlediğinde de bu denge sağlamlaşmış olur çocuğun gözünde ve hayatında. '

Yanlış kitap seçimi çocuğu kitaptan uzaklaştırabilir

Yaş ve gelişim özelliklerine uygun kitap seçiminin önemine değinen Öğr. Gör. Elif Konar Özkan, 'Tek başına olmasa da yaş gruplarına göre kitap seçimi tabii ki okuma isteğini olumlu ve/veya olumsuz etkileyen hususlardandır. Çocuğa görelik dediğimizde çocuğu tanımak anahtar kelime. Çünkü çocuğu tanıyıp ilgi, ihtiyaç, istek ve merakları bilinirse ona uygun kitaplar seçilebiliyor. Kucak boyu kitaplardan avuç içi kitaplara kadar pek çok boyutta; çizgi romanlardan resimli kitaplara, şiirden masala, biyografiden hikyeye ya da yazısız ve resimsiz kitaplara kadar birçok farklı kitap, gelişim özelliklerine göre denenebilir. Yani kitap seçiminde hem biçimsel özellikler hem de içerik özellikleri önemli. Çocuk için seçim yaparken de çocuğun meraklı ama tıpkı kendileri gibi öğretilmekten hoşlanmayan severek ve bağ kurarak öğrenebilen farklı bir birey olduğunun hatırlanması temel şarttır. Nitelikli ve yaşına uygun kitaplarla buluşturulan çocuklar tabii ki kitap okuma alışkanlığını daha kolay kazanabilmektedir.' dedi.

Okullara düşen görev kitabı sevdirmek

Okulların rolüne de değinen Öğr. Gör. Özkan, 'Çocukların temel alışkanlıklar hususunda okula hazırlıksız gelmesi, okulun sadece bilgi aktaran ve öğreten değil temel alışkanlıkları yeniden inşa eden bir yapıya dönüşmesini gerekli kılıyor. Tıpkı 'değerler eğitimi' gibi. Yani değerler, ahlak ve 'insan olmak' temelde ailede kazanılan/kazanılması gereken temel özelliklerken modern kapitalist sistemin zorunlulukları, önce değerler eğitimi genelgesiyle sonra erdem değer eylem modeliyle okullara ve eğitim sistemine verilmiş bir ödev olmuştur. Kitap okuma alışkanlığı da doğru örneklerle temelde çocuğun ailesinde ve çevresinde görerek edindiği bir alışkanlıkken şimdi bu kültürü yerleştirmek ve güçlendirmek okullara ve eğitim sistemine yüklenmiş bir görev gibi kabul ediliyor maalesef. Okullarda kitaplık ve kütüphanelerin olması, kitabın görünür ve kullanılır olması önemli tabii. Eğitimde de sürekli dijitalleştiğimiz için o ortamlarda da kitap ikinci planda kalabiliyor zaman zaman. Öğretmenlerin kitabı önemsemesi, hayatında yer vermesi, okuyan insanlar olarak iyi bir model olması öncelikli görevlerdendir.' ifadesinde bulundu.

Çocuğa kitabın dünyası tanıtılmalı

Kitap okuma kültürü için kitaba dair sınavların yapılması değil aksine çocuğun bilişsel ve duygusal dünyasında kitaba dair olumlu bağların kurulması gerektiğini ifade eden Özkan, 'Kitapla çocuğun daha çok vakit geçireceği çeşitli etkinlikler; çocuğun kendini yazarın, çizerin yerine koyduğu ve bu hali deneyimlediği anlar, kitabevi ve fuar ziyaretleri, yazar ve çizerlerle tanışma ve sohbet/deneyim imknı bulma, kütüphanelerde masal dinleme vb. gibi çeşitli etkinliklerle vakit geçirme yani öncelik kitabı ve kitap okumayı sevmek olmalıdır. Kitabı, kitabın dünyasını tanıyıp sevince kitap okuma alışkanlığı da güçlenecektir.' şeklinde sözlerini tamamladı.

1972'den bu yana Ay'a yapılan ilk insanlı yolculuk olma özelliği taşıyan görevde, Orion uzay aracı fırlatmadan kısa süre sonra yaklaşık 100 kilometre yüksekliğe ulaştı. Ana motorun kapsülden ayrılmasıyla birlikte araç, Ay yörüngesine doğru yolculuğuna devam etti.

Artemis II ekibinde NASA astronotları Reid Wiseman, Victor Glover ve Christina Koch ile Kanada Uzay Ajansı'ndan Jeremy Hansen yer alıyor. Dört kişilik ekip, yaklaşık 10 gün sürecek görev boyunca uzay aracının sistemlerini test edecek, Ay'ın daha önce görülmemiş bölgelerini görüntüleyecek ve ileride yapılacak inişler için potansiyel alanları inceleyecek.

Görev kapsamında Ay'a iniş yapılmayacak olsa da Artemis II, Ay'a inişin hedeflendiği Artemis III misyonu için kritik bir hazırlık aşaması olarak değerlendiriliyor. Ayrıca Christina Koch'un bu görevle birlikte derin uzaya çıkan ilk kadın astronot unvanını kazanacağı belirtildi.

Telefon ve dijital platform kullanımının rastlantısal olmadığını vurgulayan Şimşek, 'Dijital sistemler, beynin ödül mekanizmasını sürekli harekete geçirecek biçimde tasarlanıyor' dedi.

Her bildirim beyinde ödül etkisi oluşturuyor

Dijital dünyanın sunduğu hız ve erişim kolaylığının hayatı önemli ölçüde kolaylaştırdığını belirten Şimşek, kontrolsüz kullanımın psikolojik sonuçlarına karşı uyarıda bulundu. Sürekli gelen bildirimler, sosyal medya beğenileri ve anlık haz sunan içeriklerin dopamin sistemini aktive ettiğini ifade eden Şimşek, 'Her bildirim beyinde küçük bir ödül etkisi oluşturuyor. Bu durum zaman içinde alışkanlığa, ardından da kontrol kaybına dönüşebiliyor' diye konuştu. Bu sürecin bireyde fark edilmeden gelişen tekrar eden kontrol etme davranışına yol açtığını belirten Şimşek, kişinin kısa süreli rahatlama için ekrana yöneldiğini söyledi.

'Yaş gruplarına göre riskler değişiyor'

Şimşek, dijital bağımlılığın farklı yaş gruplarında farklı biçimlerde ortaya çıktığını dile getiren Şimşek, gençlerde sosyal medya ve çevrim içi oyunların öne çıktığını, yetişkinlerde ise işle bağlantılı ekran kullanımı ve sürekli çevrim içi kalma baskısının belirleyici olduğunu kaydetti.

Gençlerde sosyal onay arayışı ve akran ilişkilerinin etkili olduğunu ifade eden Şimşek, yetişkinlerde ise kaçırma korkusu ve iş sürekliliği kaygısının ön plana çıktığını belirten Şimşek, her iki grupta da uzun süreli ekran kullanımının dikkat dağınıklığına, uyku sorunlarına ve yüz yüze ilişkilerde zayıflamaya yol açabileceğini söyledi. Şimşek, özellikle gece saatlerinde artan ekran maruziyetinin biyolojik ritmi bozduğunu ve zihinsel yorgunluğu artırdığını da sözlerine ekledi.

'Hedef teknolojiden uzaklaşmak değil, dijital denge kurmak'

Sağlıklı dijital kullanımın teknolojiyi tamamen hayat dışına itmek anlamına gelmediğini vurgulayan Şimşek, asıl hedefin 'dijital denge' olduğunu ifade etti. Günlük ekran süresinin sınırlandırılması, gereksiz bildirimlerin kapatılması ve teknoloji dışı zaman aralıklarının oluşturulmasının önemli adımlar olduğunu belirten Şimşek, özellikle yemek saatlerinde ve uyumadan önce ekran kullanımının azaltılmasının aile içi iletişimi ve uyku kalitesini olumlu etkilediğini söyledi. Yüz yüze etkileşimlerin artırılması ve fiziksel aktivitelerin günlük yaşama dahil edilmesinin dengeleyici rol oynadığını kaydeden Şimşek, dijital farkındalık eğitimlerinin erken yaşta başlaması gerektiğine işaret etti.

'Asıl risk kontrolsüz kullanım'

Prof. Dr. Şimşek, dijital araçların doğru ve bilinçli kullanıldığında yaşamı kolaylaştırdığını, ancak sınır konulmadığında psikolojik ve sosyal riskler doğurabileceğini belirtti. Şimşek, 'Teknolojiyi hayatımızdan çıkarmak gerçekçi değil. Önemli olan, onun bizi yönetmesine izin vermemek. Dijital farkındalık geliştikçe bireyler ekranla kurdukları ilişkiyi daha bilinçli şekilde düzenleyebilir' ifadelerini kullandı.

RTÜK'ten yapılan açıklamaya göre, yeni düzenleme ile medya hizmet sağlayıcı kuruluşların SD, HD, 4K ve 8K gibi farklı yayın teknikleri arasında geçiş yapma süreçleri önemli ölçüde kolaylaştırıldı. Böylece yayıncıların teknolojik gelişmelere daha hızlı uyum sağlamasının önü açıldı.

Yapılan değişiklik kapsamında, yayın ortamını değiştirmeden sadece yayın tekniğini güncellemek isteyen kuruluşlar, Üst Kurul'a başvurmaları halinde teknik denetime tabi tutulmadan geçiş yapabilecek. Bu işlemler mevcut yayın lisansı süresiyle sınırlı olacak.

Düzenleme yalnızca mevcut yayınları değil, lisans yenileme süreçlerini de kapsıyor. Yönetmeliğin 9. maddesinde yapılan değişiklikle, medya hizmet sağlayıcılarına lisans yenileme dönemlerinde farklı bir yayın tekniği talep etme imknı da tanındı.

ABD, halihazırda beşinci nesil F-35 Lightning II programının üretimini sürdürürken, hava üstünlüğünü korumaya yönelik altıncı nesil NGAD (Next Generation Air Dominance) projesi üzerinde çalışıyor. ABD ayrıca F-22 Raptor filosunu modernize etmeye devam ediyor.

Çin ise J-20 'Mighty Dragon' ve daha sınırlı sayıda üretilen J-35 gibi beşinci nesil savaş uçaklarını envanterine katmış durumda. Pekin yönetiminin, 2030'lu yıllar için altıncı nesil savaş uçağı geliştirme çalışmalarını hızlandırdığı bildiriliyor.

Rusya, beşinci nesil Su-57 (Felon) savaş uçağının üretimini sürdürürken, bu platformun modernize edilmiş versiyonlarını envantere dahil ediyor. Rus savunma sanayii, daha ileri nesil sistemler üzerinde çalışmalar yürütse de, mevcut stratejisini Su-57'nin geliştirilmesi üzerine yoğunlaştırmış durumda.

Avrupa'da ise iki büyük proje öne çıkıyor. İngiltere, İtalya ve Japonya ortaklığında yürütülen GCAP (Global Combat Air Programme) kapsamında geliştirilen ve 'Tempest' olarak da anılan yeni nesil savaş uçağının 2035 civarında hizmete girmesi hedefleniyor.
Fransa, Almanya ve İspanya'nın ortak projesi olan FCAS (Future Combat Air System) ise 'NGF (Next Generation Fighter)' uçağı etrafında şekilleniyor, ancak proje zaman zaman sanayi ve bütçe anlaşmazlıklarıyla gündeme geliyor.

Türkiye ise milli savaş uçağı projesi KAAN ile bu alanda önemli bir adım attı. İlk uçuşunu 2024 yılında gerçekleştiren KAAN'ın, ilerleyen yıllarda Türk Hava Kuvvetleri envanterine girmesi hedefleniyor. Türkiye ayrıca insansız savaş uçağı konseptine yönelik Bayraktar KIZILELMA projesi üzerinde de çalışmalarını sürdürüyor. Uzmanlar, Türkiye'nin bu projelerle birlikte hem beşinci nesil hem de insansız hava platformlarında rekabet gücünü artırmayı amaçladığını belirtiyor.

Küresel rekabette Güney Kore'nin KF-21 Boramae, Japonya'nın F-X programı ve Hindistan'ın AMCA (Advanced Medium Combat Aircraft) projesi de dikkat çeken diğer girişimler arasında yer alıyor.

Uzmanlara göre yeni nesil savaş uçakları yalnızca hız ve manevra kabiliyetiyle değil; yapay zek destekli sistemler, düşük görünürlük (stealth), veri paylaşımı ve insansız hava araçlarıyla entegre çalışma yetenekleriyle öne çıkıyor. Bu durum, hava muharebesinin doğasını köklü şekilde değiştiriyor.

Ancak artan maliyetler ve teknolojik zorluklar, ülkeleri daha fazla uluslararası iş birliğine yönlendiriyor. Analistler, önümüzdeki yıllarda altıncı nesil savaş uçaklarının geliştirilmesinde ABD ve Çin'in öncü rolünü sürdürmesinin beklendiğini, Avrupa ve diğer ülkelerin ise ortak projelerle rekabette yer almaya çalışacağını ifade ediyor.

Genel tablo, hava gücüne dayalı askeri kapasitenin ülkeler arası stratejik dengelerde belirleyici olmaya devam ettiğini ve savaş uçağı üretiminin küresel ölçekte en kritik rekabet alanlarından biri haline geldiğini gösteriyor.

Kadınların sosyal ve ekonomik yaşamda daha etkin ve yetkin bir şekilde yer alması için faaliyet yürüten Elazığ İş Kadınları Derneği (ELİKAD), yeni bir program başlattı. Fırat Kalkınma Ajansı'nın desteğiyle hayata geçirilen 'Girişimci Kadınlar İçin Yapay Zeka Destekli Dijital Pazarlama ve E-Ticaret Kapasite Geliştirme Programı' ile girişimci kadınların dijital pazarlara erişimlerinin artması ve sürdürülebilir iş modelleri geliştirmeleri hedefleniyor. Program kapsamında 35 girişimci veya girişimci adayı kadın, 4 hafta boyunca cumartesi ve pazar günleri olmak üzere toplamda 45 saatin üzerinde eğitim alacak. Çevrim içi ortamda düzenlenecek programda, uzmanlar Selami Kaplan ve Sezgin Vural tarafından yapay zeka destekli içerik üretimi ve dijital pazarlama; veri analitiği, müşteri davranışı ve satış tahmini; e-ticaret operasyonları ve platform entegrasyonu başlıklarında uygulamalı eğitim verilecek.

Türkiye'deki girişimci kadın oranının yüzde 20 civarında seyrettiğini, bu oranın bölgelerinde daha da düşük olduğunu aktaran ELİKAD Yönetim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Yasemin Açık, 'ELİKAD olarak 2008 yılından bu yana kadınların Elazığ'da ve bölgemizde daha görünür olması, ekonomik ve sosyal yaşamda daha güçlü yer alması için çalışıyoruz. Bugün ise bunun bir adım ötesine geçmek zorundayız. Çünkü ilimizdeki, bölgemizdeki girişimci kadınların büyük bölümü üretim yapmasına rağmen, ürünlerini dijital satış kanallarına taşıma ve e-ticaret altyapısı oluşturma konusunda çeşitli yapısal zorluklarla karşılaşıyor. Artık bu zorlukları aşmalı; sadece bulunduğumuz şehirle ve bölgeyle yetinmeyip dijital alanda da görünür olmalı; üretimimizi, emeğimizi ve girişimciliğimizi ülkemize ve dünyaya açmalıyız. Bu programı da girişimci kadınların dijital pazarlarda daha etkin, daha donanımlı ve daha rekabetçi olmasına katkı sunmak amacıyla başlattık' dedi.

Türkiye Uzay Ajansı (TUA) himayesinde gerçekleştirilen etkinliğin ödül törenine; Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er, İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat, Yeşilyurt Belediye Başkanı Prof. Dr. İlhan Geçit, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Sağlam, Teknokent Genel Müdürü Doç. Dr. Hasan Yılmaz, farklı liselerden öğrenciler ve öğretmenler katıldı.

Ödül töreni öncesi konuşan Doç. Dr. Hasan Yılmaz, kurumlar arası işbirliğine dikkat çekti. Etkinliğe katkı veren kurumlara teşekkür eden Yılmaz, 'Rektörümüzün önümüzü açması ve bizlere verdiği destekle başlayan bu süreç, büyükşehir belediyemizin, Yeşilyurt Belediyemizin ve diğer kurumlarımızın katkılarıyla çok büyük bir etkinliğe dönüştü. Türkiye genelinde 37 il arasında 4. olduk. Bu başarı hepimizin. Emeği geçen herkese teşekkür ediyorum' dedi.

Yeşilyurt Belediye Başkanı Prof. Dr. İlhan Geçit, gençlerin ortaya koyduğu projelerin önemine vurgu yaptı. Geçit, 'Bu organizasyonun temel amacı gençlerimizin inovatif, araştırmacı ve üretken yönlerini ortaya çıkarmaktır. Yapılan her çalışma, her proje aslında geleceğe atılmış önemli bir adımdır. Hiçbir zaman yaptığınız işi küçümsemeyin. Belki de bugün burada ortaya koyduğunuz bir fikir, yarın bu ülkenin geleceğini, hatta insanlığın geleceğini değiştirebilir. Bilim ve teknoloji alanında geçmişte bazı fırsatları kaçırmış olabiliriz ancak son yıllarda çok önemli bir ivme yakaladık. Sizler de bu sürecin en önemli aktörlerisiniz' dedi.

İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat da etkinliğe ev sahipliği yaptıkları için memnuniyet duyduklarını ifade etti. Etkinliğin önemine dikkat çeken Akpolat, 'Türkiye Uzay Ajansı koordinasyonunda düzenlenen Astro Hackathon'da sizlerle birlikte olmaktan büyük bir memnuniyet duyuyorum. Üniversitemiz adına bu önemli organizasyona ev sahipliği yapmak bizler için gurur vericidir. Türkiye genelinde katılım açısından 4. sırada yer almamız da ayrıca mutluluk vericidir. Bu etkinlik gençlerimizin teknik, analitik ve girişimcilik becerilerini geliştiren çok kıymetli bir platformdur. Hayallerin projeye dönüştüğü, projelerin ise geleceği şekillendirdiği bir ortamdır. Bugün yazılan her bir satır kod, yarın uzayda görev yapacak bir sistemin parçası olabilir' şeklinde konuştu.

Akpolat, ilk 5'e giren yarışmacılara Teknokent'te şirket kurmaları için destek sağlayacaklarını belirterek sözlerini tamamladı.

Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er ise gençlerle bir arada olmanın memnuniyetini dile getirdi. Başkan Er, 'Gençlerle bir arada olmaktan her zaman büyük mutluluk duyuyorum. Malatya olarak sadece depremin yaralarını sarmakla kalmıyor aynı zamanda geleceğin şehrini inşa ediyoruz. Bilim, teknoloji ve gençlik odaklı projelere büyük önem veriyoruz. Yakın zamanda hayata geçireceğimiz bilim merkeziyle bu alandaki çalışmalarımızı daha da ileriye taşıyacağız. Türkiye artık savunma sanayi, bilişim ve teknoloji alanında güçlü bir konuma gelmiştir. Siz gençler bu sürecin en önemli parçasısınız. Kendinize güvenin, çalışın ve ülkenize katkı sağlayın' şeklinde konuştu.

Yoğun katılımın olduğu etkinlikte, birinci 'Yer Gök Ayna', ikinci 'Nirvana', üçüncü 'Infinity' olurken Teknokent Jüri Özel Ödülünü ise dördüncü 'Kodere' ve beşinci olan 'Göktürk' takımı elde etti.Ödül takdiminin ardından etkinlik sona erdi.

Beşinci nesil mobil iletişim teknolojisi olan 5G, önceki sistemlere kıyasla çok daha gelişmiş bir altyapı sunuyor. Özellikle düşük gecikme süresi ve aynı anda çok sayıda cihazın bağlantı kurabilmesi gibi özellikleriyle dikkat çekiyor. Bu sayede dijital cihazlar arasında anlık iletişim daha verimli hale geliyor.

Hız konusunda da önemli bir sıçrama sunan 5G ile birlikte, daha önce megabit seviyelerinde olan veri hızları gigabit düzeyine çıkıyor. Bu da internet deneyimini gözle görülür şekilde değiştiriyor.

Türkiye'de bir süredir test edilen 5G teknolojisi, çeşitli alanlarda denendikten sonra artık yaygın kullanıma açılıyor. İlk aşamada şehir merkezlerinde aktif olacak sistemin, yaklaşık iki yıl içinde ülke genelinde erişilebilir hale gelmesi planlanıyor.

5G kullanımı nasıl olacak?

Bu teknolojiden faydalanmak isteyen kullanıcıların öncelikle 5G destekli bir akıllı telefona ve uygun bir SIM karta sahip olması gerekiyor. Mevcut 4.5G uyumlu SIM kartlar genellikle 5G ile çalışabiliyor, ancak daha eski kartların yenilenmesi gerekiyor.

Gerekli donanıma sahip olan kullanıcılar, operatörlerinin sunduğu yöntemlerle (SMS ya da mobil uygulama üzerinden) 5G'yi aktif hale getirebiliyor. Son olarak telefon ayarlarından mobil ağ tercihini 5G olarak seçmek gerekiyor.

Tüm bu adımları tamamlayan kullanıcılar, kapsama alanı içinde 5G hizmetinden yararlanabiliyor.

Telefonun 5G uyumu nasıl anlaşılır?

Yetkililerin paylaştığı bilgilere göre Türkiye'deki milyonlarca telefondan önemli bir kısmı hlihazırda 5G ile uyumlu. Özellikle son yıllarda üretilen modellerin bu teknolojiyi desteklediği belirtiliyor.

Genel olarak iPhone tarafında iPhone 12 ve sonrası modeller, Samsung tarafında ise Galaxy S21 ve üzeri cihazlar 5G desteğine sahip. Kullanıcılar telefonlarının ayarlar bölümünden mobil ağ seçeneklerini kontrol ederek cihazlarının 5G uyumlu olup olmadığını anlayabiliyor. Ayrıca operatörlerin internet sitelerinde de bu konuda bilgi alınabiliyor.

5G'nin etkileri neler?

5G sadece daha hızlı internet anlamına gelmiyor. Aynı zamanda birçok alanda köklü değişiklikler getirmesi bekleniyor. Büyük dosyaların saniyeler içinde indirilebilmesi, kalabalık ortamlarda bağlantı sorunlarının azalması ve cihazlar arası iletişimin hızlanması bunlardan bazıları.

Sağlık alanında uzaktan ameliyatların daha yaygın hale gelmesi, sanayide çok sayıda cihazın eş zamanlı çalışabilmesi ve tarımda sensör destekli üretimin artması da 5G'nin sunduğu imkanlar arasında yer alıyor.

Ayrıca mobil oyun deneyimi de gelişecek; düşük gecikme sayesinde daha akıcı oyunlar oynanabilecek ve bulut tabanlı oyunlara erişim kolaylaşacak.

Öte yandan yüksek hız, veri kullanımını da artırabileceği için internet paketlerinin daha hızlı tükenmesi söz konusu olabilir. Bu nedenle operatörlerin yeni ve daha kapsamlı paketler sunması bekleniyor.

Avrupa Birliği finansmanı ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Türkiye tarafından nihai faydalanıcı olan Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) iş birliği ile yürütülen 'Bugünün Gençleri Geleceğin Meslekleri Projesi' kapsamında Malatya Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Hizmetleri Dairesi Başkanlığı bünyesinde Dijital Gençlik Merkezi (DİGEM) oluşturuldu.

Geleceğin meslekleri için dijital kapasite oluşturarak insan kaynağını kadın-erkek fırsat eşitliği temelinde güçlendirme hedefi ile gerçekleştirilecek olan proje kapsamında Python ile Veri Analizi, Veri Görselleştirme & Raporlama, Temel Veri Tabanı Bilgisi gibi eğitimler gençlere katkı sunulacak. Eğitimler online ve yüz yüze olacak şekilde gerçekleştirilecek.

Ücretsiz olarak verilen eğitimler için başvurular İnönü Mahallesi Şehit Güner Erdem Sokak Faik Erdoğan Vakıf Cami bitişiği No: 10 Yeşilyurt/Malatya adresindeki Malatya Büyükşehir Belediyesi Dijital Gençlik Merkezi'ne ve https://cevrimiciegitim.org/tbb-kbs/public/index.php linkinden yapılacak.

Projenin birinci uygulama kısmında Malatya Büyükşehir Belediyesi tarafından eğitimler; '30 Mart- Yüz yüze (13:00-16:00), 01 Nisan- Online (13:00-16:00), 06 Nisan- Yüz yüze (13:00-16:00),08 Nisan- Online (13:00-16:00), 13 Nisan- Yüz yüze (13:00-16:00), 15 Nisan- Yüz yüze (13:00-16:00'

Bilimsel üretimi toplumsal ve ekonomik değere dönüştürmeyi hedefleyen etkinlik, üniversite-sanayi iş birliğini güçlendirmek, disiplinler arası etkileşimi artırmak ve girişimcilik ekosistemine katkı sunmak amacıyla organize ediliyor.

Etkinlik kapsamında İnönü Üniversitesi ile MTÜ bünyesinde öğrenim gören ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrenciler, geliştirdikleri Ar-Ge ve inovasyon odaklı projeleri akademisyenler, sektör temsilcileri ve yatırımcılarla buluşturacak. Katılımcılar, projelerini sergilemenin yanı sıra teknik geri bildirim alma ve yeni iş birlikleri geliştirme fırsatı yakalayacak.

Yapay zek, akıllı tarım teknolojileri, sürdürülebilir enerji sistemleri, sağlık teknolojileri ve ileri üretim yöntemleri gibi alanlarda sunulacak projelerle dijital dönüşüm ve yeşil kalkınma hedeflerine katkı sağlanması amaçlanıyor. İlki 21 Şubat 2025'te MTÜ Battalgazi Yerleşkesi'nde gerçekleştirilen proje pazarı, yoğun katılım ve yüksek proje kalitesi ile dikkat çekmişti. Bu yıl düzenlenecek etkinliğin ise daha geniş katılım ve güçlü iş birlikleri ile gerçekleştirilmesi hedefleniyor.

17 Nisan 2026 Cuma günü saat 09.30'da Malatya Turgut Özal Üniversitesi Yeşilyurt Yerleşkesi Fuaye Alanı'nda yapılacak etkinlikte, mühendislik ve fen bilimleri, tarım bilimleri ve teknolojileri, sağlık bilimleri ile sosyal bilimler alanlarında projeler yarışacak. Başvuruların 09 Ekim 2025 tarihinde başladığı etkinlikte son başvuru tarihi 27 Mart 2026 saat 17.00 olarak belirlenirken, ön değerlendirme sonuçlarının 3 Nisan 2026'da açıklanacağı bildirildi.

Etkinlikte her bilim alanı için birincilik 20 bin TL, ikincilik 15 bin TL ve üçüncülük 10 bin TL ödül verilecek.

Türkiye'nin mobil haberleşme tarihinde yeni bir dönüm noktasına ulaştığını söyleyen Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, şunları kaydetti:

'31 Mart'ta, Türkiye'nin 5G'ye geçişi resmen ilan edilecek. 1 Nisan 2026'da 81 ilimizde 5G hizmeti kademeli olarak başlamış olacak. İki yıl içerisinde ülkemizin her bir noktasında 5G hizmetini yaymayı hedefliyoruz. 5G ile birlikte iletişim hızı artacak.

Bu dönüşüm, yalnızca haberleşmeyle sınırlı kalmayacak. Yeni teknolojiyle birlikte, akıllı ulaşım sistemlerinden otonom sürüşe, uzaktan sağlık uygulamalarından akıllı fabrikalara, yüksek çözünürlüklü medya yayıncılığından tarım teknolojilerine kadar birçok alanda köklü değişim yaşanacak.'

TÜRASAŞ Sakarya Bölge Müdürlüğünde yapımı devam eden hızlı tren fabrikasında çalışmaları hızla sürdürdüklerini belirten Uraloğlu, Türkiye'nin, Orta Doğu'nun en büyük raylı sistem üreticilerinden biri olan TÜRASAŞ öncülüğünde hızlı trenlerini üretebileceğini kaydetti.

Artık hızlı trenlerin fabrikalarını inşa edebilen, teknolojisini geliştiren, üretim süreçlerini kendi mühendisliğiyle yöneten, tren setlerini üreten ve test eden bir Türkiye olduğunu vurgulayan Uraloğlu, fabrika çalışmalarındaki son duruma ilişkin bilgi verdi.

Uraloğlu, '4,5 ayda, 18 bin metrekarelik devasa bir alanda devam eden hızlı tren fabrikamızın yapım çalışmalarında yüzde 55 ilerleme sağladık. Bu yıl içerisinde çalışmalarımızı tamamlayarak fabrikayı hizmete almayı ve ülkemizin hızlı trenlerini bu tesiste üretmeyi hedefliyoruz. Fabrikanın tamamlanmasıyla, 225 kilometre hıza sahip Türkiye'nin ilk hızlı treni başta olmak üzere raylı sistemler alanındaki nice yerli ve milli hızlı tren bu tesiste hayat bulacak.' dedi.

Yüksek hızlı tren setlerinin üretim, montaj ve test süreçlerinin tek çatı altında gerçekleştirileceğini ifade eden Uraloğlu, Türkiye'nin yerli ve milli tren üretim kapasitesine önemli katkı sağlayacağını kaydetti.

Fabrikanın, hızlı tren üretiminde ihtiyaç duyduğu enerjiyi güneşten alacağını ifade eden Uraloğlu, 'Kurulacak güneş enerji sistemi sayesinde hem sürdürülebilir bir üretim modeli oluşturacağız hem de karbon ayak izimizi azaltacağız. Raylı sistemlerde yerliliği artırırken çevreye duyarlı bir üretim anlayışını da esas alacağız. Tesisimizin devreye girmesiyle birlikte ülkemizin ihtiyaç duyduğu hızlı tren setlerini kendi imkanlarımızla üreteceğiz.' diye belirtti.

Açıklamada, Türkiye'de nükleer enerji santrallerinin geliştirilmesine yönelik projeler başta olmak üzere petrol ve doğal gaz ticareti ile kritik mineraller alanındaki ortak hedeflerin değerlendirildiği kaydedildi. Bayraktar, özellikle nükleer enerji alanında iş birliği konusunda somut adımların en kısa sürede atılması konusundaki kararlılıklarını ifade ettiklerini vurguladı.

Bakan Bayraktar, enerji ve madencilik alanında iki ülke arasındaki güçlü potansiyelin daha geniş bir yelpazede derinleştirilmesine büyük önem verdiklerini ifade etti.

Yapılan açıklamada, 'ASELSAN ile Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı arasında Güdüm Sistemlerinin tedarikine yönelik toplam tutarı 111 milyon 850 bin dolar olan sözleşme imzalanmıştır. Söz konusu sözleşme kapsamında teslimatlar 2027 ve 2028 yılları arasında gerçekleştirilecektir. İlaveten, ASELSAN ile yurt içi bir platform üreticisi arasında, yurt dışındaki kullanıcılara teslim edilmek üzere Elektro-Optik Sistemlerin tedarikine yönelik toplam tutarı 54 milyon 600 bin dolar olan ihracat sözleşmesi imzalanmıştır.' ifadelerine yer verildi.

Milli Teknoloji Hamlesi vizyonuyla çalışmalarını sürdüren Gelidonya İDA Takımı, Norveç'te düzenlenen NJORD Autonomous Ship Challenge yarışmasında Türkiye'yi temsil edecek. Yerli ve milli teknolojiler geliştirme hedefiyle Elazığ Deneyap atölyelerinde çalışmalarını sürdüren Gelidonya Takımı, daha önce TEKNOFEST kapsamında düzenlenen İnsansız Deniz Aracı Yarışması'nda 2025 yılında Türkiye ikinciliği elde ederek önemli bir başarıya imza atmıştı. Norveç'te gerçekleştirilecek olan bu prestijli yarışmada yer alacak Gelidonya Takımı, geliştirdikleri insansız su üstü araçlarıyla hem mühendislik kabiliyetlerini sergilemeyi hem de Türkiye'nin savunma ve denizcilik teknolojilerindeki potansiyelini Avrupa'da göstermeyi hedefliyor.

'Ülkemizi hem ulusal hem de uluslararası alanda en iyi şekilde temsil etmenin gayreti içerisindeyiz'

Yarışmada Türkiye'yi temsil etmekten hem mutlu hem gururlu olduklarını ifade eden Takım Kaptanı Yunus Emre Güler, 'Geçen sene ekibimizle Teknofest Malivatan çerçevesinde insansız deniz aracı kategorisinde ikincilik derecesi elde ettik. Bu başarıyla yetinmek istemedik, bu sene ülkemizi uluslararası alanda temsil etmek için Norveç'te düzenlenecek olan New York Challenge yarışmasına başvurumuzu yaptık. Ön başvuru ve rapor aşamasının ardından yarışmada ülkemizi temsil etmeye hak kazandık. İnşallah ekibimizle birlikte ülkemizi yarışmada da en iyi şekilde temsil etmeyi hedefliyoruz. Milli teknoloji hamlesi idealinde çalışmalarımızı sürdüreceğimizi düşünüyoruz. En büyük destekçilerimiz olan başta kendi aileme, ardından arkadaşlarımın ailelerine çok teşekkür ediyorum. Bu yolda benimle birlikte emek veren tüm ekip arkadaşlarıma da çok teşekkür ediyorum. Biz gençler olarak elimizden gelen tüm gayreti ve çabayı gösteriyoruz. Ülkemizi hem ulusal hem de uluslararası alanda en iyi şekilde temsil etmenin gayreti içerisindeyiz. Hem milletimizin teknolojiye olan ilgisini, hem de devletimizin bu alanda yapmış olduğu yatırım ve desteği çok iyi biliyoruz. Daha iyisini de göstereceğiz inşallah. Tüm devletimizin ve milletimizin hem dualarını hem de desteğini bekliyoruz' dedi.

'Barbaros Hayrettin Paşa'nın, denizlere hakim olan cihana hakim olur sözünden ilham alarak çıktığımız bu yolda milletimizin gururunu yaşıyoruz'

TEKNOFEST 2025'te insansız deniz aracı kategorisinde Türkiye ikincisi olduklarını hatırlatan Mustafa İsa Oruçtutan ise 'Akımımızda donanım, mekanik ve yazılım ekibinden sorumluyum. Bu sene TEKNOFEST 2 bin 25 yarışmasında insansız deniz aracı kategorisinde Türkiye ikincisi olduk. Barbaros Hayrettin Paşa'nın, denizlere hakim olan cihana hakim olur sözünden ilham alarak çıktığımız bu yolda milletimizin gururunu yaşıyoruz. Norveç'in Trondheim şehrinde düzenlenen ve üst seviye bir yarışma olan New York Challenge, otonom yüzey aracı yarışmasına başvurduk. Rapor aşamasının ardından bize kabul maili geldi ve yarışmaya katılmaya hak kazandık. Bu yarışmanın, bizim bu uğurda geliştirdiğimiz sistemleri uluslararası arenada nasıl temsil edeceğimizin bir göstergesi olacağını düşünüyorum. Ekip arkadaşlarımın ve ailelerimizin destekleriyle inşallah dereceye girip döneceğiz' şeklinde konuştu.

Malatya Valisi Seddar Yavuz, İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat, Malatya Turgut Özal Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Recep Bentli ve Fırat Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Mehmet Şirin Budancamanak'ın katılımıyla protokol imza töreni gerçekleştirildi.

Rektör Prof. Dr. Nusret Akpolat, imzalanan protokolün hayırlı olmasını temenni etti. Akpolat, programın hayata geçirilmesinde katkı sunan Vali Seddar Yavuz'a, Malatya Turgut Özal Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Recep Bentli'ye ve Fırat Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Mehmet Şirin Budancamanak'a teşekkür etti.

Desteklerden faydalanabilmek için; akıllı ulaşım, akıllı üretim sistemleri, enerji ve temiz teknolojiler, iletişim ve sayısal dönüşüm, sağlık ve iyi yaşam ve sürdürülebilir tarım ve beslenme gibi tematik alanlarda fikri olan ve AR-GE, inovasyon içeren projesini geliştirmek için kendi şirketini kurmak isteyen girişimci adayları başvuru yapabilecek. Kabul edildiği takdirde, yüzde 3 hisse karşılığında 1 milyon 350 bin lira sermaye desteği alabilecek. 6 ayını tamamlayan girişimcilerin ihtiyaç duyması ve yatırım fonunun uygun görmesi halinde ek olarak 1 milyon 350 bin lira daha yatırım alınması mümkün olacak.

BİGG GARAJ programı kapsamında sağlanacak olan teknoloji tabanlı girişimcilik eğitimleri, iş planı oluşturma ve proje yazma eğitimleri ile tüm mentorluk destekleri BİGG GARAJ proje ortakları ve destek kuruluşları tarafından ücretsiz olarak gerçekleştirilecek. Girişimciler ayrıca TOBB ETÜ, ASELSAN ve KTO Karatay Üniversitesi aracılığıyla iş birliği ağlarına, potansiyel müşterilere ve finansman kaynaklarına bir adım daha yaklaşacak.

Başvuru koşulları

Destek için başvuru koşulları ise şöyle: 'Herhangi bir ön lisans, lisans, yüksek lisans veya doktora programına kayıtlı öğrenci veya mezun olmak. Daha önce Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teknogirişim Sermayesi Desteği ya da TÜBİTAK 1512/1812 Programı 2. aşaması kapsamında destek almamış olmak. Ön başvuru tarihi itibariyle herhangi bir işletmenin ortaklık yapısında yer almamış olmak.'

Başvurular, 31 Mart 2026 tarihine kadar https://etugaraj.org/bigg-garaj/ adresi üzerinden yapılabilecek.

2015'ten beri 25 milyon TL'nin üzerinde destek sağlandı

TOBB ETÜ Teknoloji Transfer Ofisi'nin; 2015 yılından günümüze BİGG GARAJ programı kapsamında, 20'den fazla ilde ve çevrimiçi olarak gerçekleştirdiği girişimcilik eğitimlerine bin 300'den fazla, mentorluk programına ise 700'ün üzerinde girişimci katıldı. 90'ın üzerinde ekip 25 Milyon TL'den fazla destek almaya hak kazandı. TOBB ETÜ Teknoloji Transfer Ofisi, şirketlerini kuran girişimcilerle beraber çalışarak onların Türkiye ve yurt dışından yatırım alması ve ürünlerini pazara sunmasına destek oldu.

Atamalar savaş hazırlığı değil

Bazı sosyal medya paylaşımlarında, Acil Durumlar ve Savunma Planlaması Dairesi Başkanı atamalarının bölgesel gelişmeler gerekçe gösterilerek bir savaşa hazırlık amacı taşıdığı iddia edilmişti.

DMM açıklamasında, söz konusu atamaların 16 Ekim 2025 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yapıldığı; afet ve acil durumlara hazırlık, sivil savunma faaliyetleri ve seferberlik hllerinde kamu kurumları arasındaki koordinasyonu güçlendirmeyi amaçladığı belirtildi. Bu atamaların herhangi bir savaş hazırlığı anlamına gelmediği ifade edildi.

MI6 iddiası doğru değil

DMM, Türkiye'nin İngiliz MI6'dan Suriye Devlet Başkanı Şara'nın korunmasını talep ettiği yönündeki haberlerin gerçeği yansıtmadığını açıkladı. Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) ve Suriye güvenlik birimleri ile terörle mücadele kapsamında etkin bir iş birliği yürütüldüğü, MİT'in MI6'dan böyle bir talepte bulunmadığı vurgulandı.

F-16 uçuşları test faaliyetlerinden kaynaklanıyor

'Antalya'da Türk F-16 savaş uçaklarının yoğun uçuş yaptığı' iddialarının da doğru olmadığı bildirildi. Bahse konu uçuşların, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. (TUSAŞ) tarafından yürütülen HÜRJET Projesi kapsamında yapılan test faaliyetlerinden kaynaklandığı belirtildi.

BAE ve İran iddiaları asılsız

Türkiye'nin, Birleşik Arap Emirlikleri'nin İran'a saldırması durumunda BAE'deki her yerin Türkiye için meşru hedef olacağı ve CAATSA yaptırımları karşılığı İran'a saldırı pazarlığı yaptığı iddialarının tamamen asılsız olduğu ifade edildi. Türkiye'nin diplomasi ve uluslararası hukuk temelinde barış ve istikrarı savunduğu hatırlatıldı.

Üs iddiası gerçek dışı

Türkiye'de bir Amerikan askeri üssünün vurulduğu yönündeki iddiaların da doğru olmadığı, Türkiye'de herhangi bir yabancı ülkeye ait askeri üs bulunmadığı bildirildi. Ülkenin hava, kara ve deniz sahası ile askeri tesislerinin tamamen kendi egemenliği altında olduğu vurgulandı.

DMM, kamuoyuna korku ve panik yaratmayı amaçlayan manipülatif paylaşımlara itibar edilmemesi; yalnızca resmi açıklamaların takip edilmesinin önemle rica edildiğini açıkladı.

Yoğun sohbet robotu kullanımı bazı kişilerde ruhsal belirtileri etkileyebilir mi?

Son yıllarda yapay zek teknolojilerinin günlük hayatın önemli bir parçası hline geldiğini ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, 'Özellikle 'sohbet robotları' olarak adlandırılan ve kullanıcılarla yazılı veya sözlü iletişim kurabilen sistemler, milyonlarca insan tarafından bilgi edinmek, sohbet etmek veya duygusal destek almak amacıyla kullanılıyor.' dedi.

Sohbet robotlarının; insanların yazdığı metinleri analiz ederek olası cevaplar üreten yazılım sistemleri olduğunu ve günümüzde çok gelişmiş dil modellerine dayandığını aktaran Dr. Öğr. Üyesi Çetin, 'Özellikle son yıllarda klinisyenler ve araştırmacılar, yoğun sohbet robotu kullanımının bazı kişilerde ruhsal belirtileri etkileyip etkileyemeyeceğini tartışmaya başladı. 2023 yılında bazı araştırmacılar, sohbet robotu kullanımının psikotik belirtilerle ilişkili olabileceğini ifade ederek 'yapay zek psikozu' kavramını gündeme getirdi. Ancak bu kavram henüz resmi bir psikiyatrik tanı değil ve bu konuda kesin bilimsel veriler oldukça sınırlı.' şeklinde konuştu.

Sohbet robotu kullanmak tek başına ruhsal hastalığa yol açmaz!

Bugün yapay zek sistemlerinin dünya genelinde çok büyük bir kullanıcı kitlesine ulaştığına işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, 'Bazı araştırmalar, özellikle genç yetişkinlerin önemli bir kısmının ruh sağlığıyla ilgili sorular için yapay zek sistemlerine başvurduğunu gösteriyor.' dedi.

Bununla birlikte, uzmanların önemli bir noktaya dikkat çektiğini kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Çetin, şunları söyledi:

'Sohbet robotu kullanmak tek başına ruhsal hastalığa yol açmaz. Bugüne kadar yapay zeknın doğrudan psikoz başlattığını gösteren güçlü bilimsel kanıtlar bulunmamakta. Mevcut bilgiler daha çok vaka raporları, klinisyen gözlemleri ve medya haberlerinden elde edilmekte.

Ancak bazı vakalarda yoğun ve uzun süreli kullanımın mevcut psikiyatrik hassasiyetleri etkileyebileceği düşünülmekte. Örneğin bazı klinisyenler, günler boyunca çok yoğun yapay zek sohbeti yapan kişilerde sanrısal düşünceler veya gerçeklik algısında bozulma gibi belirtilerin arttığını bildirmiştir.'

Bazı kullanıcılar sistemi insan gibi algılayıp ona bilinç atfedebilir!

Sohbet robotlarının insan gibi düşünmediğini veya bilinç sahibi olmadığını hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, 'Bu sistemler yalnızca büyük veri kümelerinden öğrendikleri dil kalıplarına dayanarak istatistiksel olarak en olası cevabı üretirler. Yani kullanıcıya doğru ya da yanlış olduğuna bakmadan, konuşmayı sürdürmeye en uygun yanıtı vermeye çalışırlar.' dedi.

Bu durumun bazı problemlere neden olabileceğine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Çetin, 'Çünkü sohbet robotları çoğu zaman kullanıcıya karşı çıkmak yerine onu onaylayan cevaplar verebilir. Araştırmalar, bazı yapay zek modellerinin kullanıcı davranışlarını insanlarınkinden daha sık onayladığını gösteriyor. Ayrıca yapay zek sistemlerinin konuşma tarzı oldukça akıcı ve insan benzeridir. Bu durum bazı kullanıcıların sistemi bir insan gibi algılamasına, hatta ona özel bir bilgi veya bilinç atfetmesine neden olabilir. Psikolojide buna antropomorfizm, yani insan özelliklerinin cansız varlıklara atfedilmesi denir. Uzun ve kesintisiz sohbetler de başka bir sorun yaratabilir. Araştırmalar, uzun süreli etkileşimlerde bazı yapay zek modellerinin tutarsız veya hatalı cevaplar verme eğiliminin arttığını gösteriyor.' açıklamasını yaptı.

Bazı kişilerde daha dikkatli olunmalı!

Genel nüfus için sohbet robotu kullanımının çoğu zaman güvenli kabul edildiğini dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, 'Ancak bazı kişilerde daha dikkatli olunması gerekir.' dedi.

Özellikle bazı grupların daha hassas olabileceğine vurgu yapan Çetin, 'Psikotik bozukluklara yatkın kişiler, yoğun sosyal izolasyon yaşayan bireyler, duygusal destek ihtiyacı yüksek olan kişiler, uzun süre ve yoğun biçimde yapay zek ile sohbet eden kullanıcılar risk altında sayılabilir. Bu kişilerde yapay zek ile kurulan ilişki bazen gerçek sosyal ilişkilerin yerini alabilir veya mevcut düşünce kalıplarını güçlendirebilir.' uyarısında bulundu.

'Yapay zek sistemleri psikiyatrist veya psikologların yerini tutamaz!'

Yapay zek teknolojilerinin tamamen zararlı olmadığını ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Alptekin Çetin, 'Aksine, doğru tasarlanmış ve sınırları belirlenmiş sistemlerin ruh sağlığı alanında faydalı olabileceğini gösteren çalışmalar da bulunmakta. Bazı klinik araştırmalar, yapılandırılmış sohbet robotlarının depresyon ve anksiyete belirtilerinde iyileşme sağlayabildiğini gösteriyor.' dedi.

Ancak bu teknolojileri kullanırken bazı temel noktaların unutulmaması gerektiğinin altını çizen Dr. Öğr. Üyesi Çetin, sözlerini şöyle tamamladı:

'Yapay zek bir insan değildir. Bu sistemler düşünmez, hissetmez ve profesyonel klinik değerlendirme yapamaz. Ruh sağlığı sorunlarında profesyonel destek esastır. Yapay zek sistemleri psikiyatrist veya psikologların yerini tutamaz. Kullanım süresine dikkat edilmelidir. Uzun ve yoğun sohbetler gerçek sosyal ilişkilerin yerini almamalıdır. Gerçek ilişkiler korunmalıdır. Aile, arkadaş ve profesyonel destek ağları ruh sağlığı için temel unsurlardır. Şüpheli belirtiler ortaya çıkarsa yardım alınmalıdır. Gerçeklik algısında bozulma, sosyal hayattan uzaklaşma veya yoğun yapay zek bağımlılığı gibi durumlarda bir uzmana başvurmak önemlidir.'

Günümüzdeki yapay zek teknolojileri sayesinde yanıltıcı içerik üretmenin oldukça kolay hale geldiğini belirten Bier 'Bundan sonra silahlı çatışmaları gösteren yapay zek üretimi videoları, bunun yapay zek ile oluşturulduğunu belirtmeden paylaşan kullanıcılar 90 gün boyunca Creator Revenue Sharing programından men edilecek' ifadelerini kullandı.

Şirket, yanıltıcı içeriklerin tespitinde üretken yapay zek içeriklerini belirlemeye yönelik araçların yanı sıra, platformun topluluk temelli doğrulama sistemi olan Community Notes'tan da yararlanacağını açıkladı.

X'in Creator Revenue Sharing Programı, içerik üreticilerinin paylaşımlarının yüksek etkileşim alması durumunda reklam gelirlerinden pay kazanmasına imkn tanıyor. Programın amacı platformdaki etkileşimli içerik miktarını artırmak olsa da bazı eleştirmenler, sistemin içerik üreticilerini tıklama tuzağı (clickbait) veya tepki çekmeye yönelik sansasyonel paylaşımlar yapmaya teşvik ettiğini savunuyor.

Uzmanlar ise yeni düzenlemenin sınırlı bir çözüm olabileceğine dikkat çekiyor. Yapay zek ile üretilen görseller ve videoların yalnızca savaş konularında değil, siyasi dezenformasyon veya yanıltıcı ürün tanıtımları gibi alanlarda da sıkça kullanıldığı, yeni politikanın ise bu tür içerikleri kapsam dışında bıraktığı belirtiliyor.

Bakan Uraloğlu, üretimi tamamlanan ilk setin test sürecinin Cuma günü başlayacağını belirtti ve trenin hız, fren, sürüş ve yol uyumu gibi tüm performans kriterlerinin detaylı olarak inceleneceğini söyledi.

Bakan Uraloğlu, proje kapsamında 2026-2028 yılları arasında 14 set daha üretmeyi planladıklarını ve mevcut 31 setlik YHT filosunun neredeyse yarısının milli trenlerle destekleneceğini açıkladı.

577 yolcu kapasitesine sahip

Alüminyum gövdeli 8 araçtan oluşan tren setleri, 577 yolcu kapasitesine sahip olacak.

Bakan Uraloğlu, trenin; tren kontrol ve izleme sistemi, otomatik tren durdurma sistemi, elektromekanik yolcu giriş kapıları, tam otomatik iklimlendirme, yangın ihbar sistemi, işitsel ve görsel bilgilendirme ve kamera sistemleriyle donatıldığını belirtti.

Trenlerde ayrıca yolcular için Wi-Fi erişimi, otomatlar ve mutfak bölümü bulunuyor. Engelli yolcular için iki özel yolcu bölmesi ve platformdan araca inip binmeyi sağlayan asansörler de yer alıyor.

Uraloğlu, trenlerin yüksek konfor ve inovasyonla, hem mevcut hem de gelecekteki ihtiyaçları karşılayacak şekilde tasarlandığını ifade etti.

Dava yalnızca WhatsApp'ın veri paylaşım politikasını değil, aynı zamanda mahremiyet hakkı, tüketici seçimi ve çevrim içi platformların düzenlenmesine ilişkin daha geniş soruları da gündeme taşıyor.

WhatsApp, birkaç gün önce Yüksek Mahkeme'ye sunduğu beyanda, Hintli kullanıcılara verilerinin ana şirketi Meta ile nasıl paylaşılacağı konusunda daha fazla kontrol sağlayacak düzenlemelere 16 Mart'a kadar uyacağını bildirdi.

Yeminli ifadeye göre şirket, kullanıcıların Meta ile reklam amaçlı veri paylaşımını reddetmeleri halinde dahi uygulamayı kullanmaya devam edebileceğini belirtti.

Bu gelişme, mahkemenin 2021 tarihli gizlilik politikasını sert sözlerle eleştirmesinden günler sonra geldi. Mahkeme, WhatsApp ya da Meta'nın Hindistan vatandaşlarının anayasal güvence altındaki mahremiyet hakkıyla oynamasına ya da Anayasa'yı alaya almasına izin verilmeyeceğini vurguladı.

Duruşmalar sırasında mahkeme, WhatsApp'ın Ocak 2021'de yürürlüğe koyduğu politika güncellemesini değerlendirdi. Söz konusu güncelleme, kullanıcıların uygulamayı kullanmaya devam edebilmesi için Meta şirketleriyle veri paylaşmasını zorunlu kılıyordu.

Hindistan Rekabet Kurumu olan Competition Commission of India (CCI), bu yaklaşımı gerçek bir tercih hakkı bırakmayan bir yöntem olarak nitelendirdi.

Kullanıcılar ise 2016'daki önceki politikada mevcut kullanıcılara reklam amaçlı veri paylaşımından vazgeçme hakkı tanındığını hatırlatarak, yeni düzenlemenin kendilerini istemedikleri şartları kabul etmeye zorladığını savundu.

World Population Review verilerine göre WhatsApp'ın Hindistan'da yaklaşık 853 milyon kullanıcısı bulunuyor. Signal, Telegram ve yerli platformlar (örneğin Koo) mevcut olsa da, hiçbiri popülerlik açısından WhatsApp ile yarışamıyor.

Geniş kullanıcı tabanı nedeniyle WhatsApp ve Meta, son yıllarda dijital düzenlemeleri sıkılaştıran Hindistan federal hükümetinin yakın takibi altında bulunuyor.

Hukuki süreç Mart 2021'de CCI'nın Meta'nın sömürücü ve dışlayıcı davranışlarda bulunduğu iddiasıyla soruşturma başlatmasıyla başladı. Kurum, kullanıcıların veri paylaşmaya zorlanmasının WhatsApp'ın Hindistan'daki baskın konumunu kötüye kullanarak rakiplerin reklam erişimini engellediğini savundu.

Kasım 2024'te CCI, Meta'ya hakim durumun kötüye kullanılması gerekçesiyle 25 milyon dolar para cezası verdi ve üç ay içinde davranışsal düzenlemeler yapılmasını emretti. Ayrıca WhatsApp'ın beş yıl boyunca kullanıcı verilerini Meta şirketleriyle paylaşmasını yasakladı.

WhatsApp ve Meta kararı şirketler hukuku mahkemesine taşıdı. Mahkeme para cezasını onaylarken, beş yıllık veri paylaşım yasağını durdurdu. Ocak 2026'da şirketler cezaya itiraz etmek üzere yeniden Yüksek Mahkeme'ye başvurdu.

Bu ay yapılan duruşmada Yüksek Mahkeme, 'ya kabul et ya terk et' yaklaşımını özel bilgilerin çalınmasına varan bir yöntem olarak nitelendirdi. Mahkeme, kişisel iletişimlerin hedefli reklamcılıkta kullanılmasına ilişkin endişelerini dile getirerek, veri paylaşımı için açık rızaya dayalı bir çerçeve oluşturulmasını istedi.

WhatsApp ise mahkemeye sunduğu beyanda, kişisel mesajların uçtan uca şifreleme ile korunduğunu ve CCI'nın veri paylaşımıyla ilgili düzenlemelerini uygulayacağını belirtti. Şirket, kullanıcıların veri paylaşımından vazgeçebilmeleri için uygulama ayarlarında belirgin bir sekme üzerinden tercihlerini gözden geçirebileceklerini açıkladı.

Ayrıca WhatsApp WhatsApp hizmetlerinin sunulması dışında herhangi bir amaçla kullanıcı verilerinin Meta şirketleriyle paylaşılmasının, Hindistan'daki kullanıcıların hizmete erişimi için bir şart haline getirilmeyeceğini ifade etti.

WhatsApp, Hindistan'ın yeni dijital veri koruma yasasına uyum hazırlıklarına başladığını da bildirdi. Ancak söz konusu yasa, bilgi edinme ve ifade özgürlüğünü ihlal ettiği ve gözetim amacıyla kötüye kullanılabileceği iddiasıyla yine Yüksek Mahkeme'ye taşındı. Beş yargıçlı heyetin mart ayında davayı ele alması bekleniyor.

Mahkeme, Meta'ya verilen para cezası hakkında henüz nihai kararını vermedi. Duruşmalar devam ediyor.

Bazı kullanıcılar ve hak savunucuları, büyük teknoloji şirketlerinin gelişmekte olan pazarlarda yalnızca kr amacıyla hareket etmemesi gerektiğini savunarak mahkemenin yaklaşımını destekledi.

Öte yandan dijital haklar aktivisti Nikhil Pahwa, Meta ve WhatsApp'ın ticari kuruluşlar olarak kullanıcı meta verilerini gelir elde etmek amacıyla kullanma hakkına sahip olduğunu belirtti. Pahwa, 'Reklamcılık meşru bir iş modelidir ve internet milyarlarca dolarlık reklam gelirleriyle ayakta duruyor.' dedi.

Pahwa ayrıca, WhatsApp'ın bir mesajlaşma hizmeti olduğunu ve kullanıcıların veri paylaşım politikalarından rahatsız olmaları halinde Signal veya Telegram gibi alternatiflere geçebileceklerini ifade etti.

Dava, Hindistan'da dijital haklar ile büyük teknoloji şirketlerinin ticari çıkarları arasındaki dengenin nasıl kurulacağına dair emsal niteliğinde bir kararın habercisi olarak görülüyor.

Malatya Turgut Özal Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Feyza İnceoğlu tarafından gerçekleştirilen etkinlikte, yapay zeka teknolojilerinin bilimsel araştırma süreçlerindeki rolü, veri analizi ve modelleme aşamalarında sunduğu imkanlar, literatür tarama ve akademik yazım süreçlerine katkıları ile etik ve akademik sorumluluk boyutları hakkında kapsamlı bilgi ve değerlendirmeler paylaşıldı.

70'den fazla katılımcının yer aldığı etkinlik, katılımcıların yönelttiği soru-cevap bölümüyle sona erdi.

MTÜ Rektörü Prof. Dr. Recep Bentli, yapılan protokole ilişkin yaptığı açıklamada, üniversiteler arası akademik iş birliklerinin önemine dikkat çekti. Bentli, imzalanan protokolün her iki üniversite ve şehir adına hayırlı olmasını temenni ederek, sürece katkı sunan Fırat Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Fahrettin Göktaş'a teşekkür etti.

İmzalanan protokol ile iki üniversite arasında bilimsel araştırma projelerinde ortak çalışmalar yürütülmesi ve akademik iş birliklerinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Sosyal medyada uzun süredir tartışılan anonim hesaplar ve dezenformasyon sorununa karşı kapsamlı bir düzenleme hazırlanıyor. Adalet Bakanlığı'nın üzerinde çalıştığı yeni sistem, sosyal medya kullanıcılarının kimlik doğrulaması yapmasını zorunlu hale getirmeyi hedefliyor. Düzenlemenin hayata geçmesiyle birlikte, 'klavye delikanlılığı' olarak nitelendirilen sahte ve gizli kimliklerle yapılan paylaşımların önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Adalet Bakanı Akın Gürlek, sosyal medya platformlarında kimlik doğrulamasına yönelik yasal düzenleme çalışmalarının devam ettiğini duyurdu. Gürlek'in açıklamasına göre, yeni sistemde sosyal medya hesabı açan herkes gerçek kimliğini beyan etmek zorunda olacak. Kimlik doğrulamasından geçmeyen hesaplar belirli bir geçiş süresinin ardından kapatılacak.

Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri de yaş sınırı oldu. Buna göre, 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya hesabı açmasına izin verilmeyecek. Hesap açan tüm kullanıcılar, kimlik bilgileriyle doğrulama yapmak zorunda olacak.

Yapılan her paylaşım hukuki sorumluluk kapsamında değerlendirilecek. Böylece, anonim hesaplar üzerinden yürütülen dezenformasyon, itibar suikastları ve suç unsuru taşıyan içeriklerin engellenmesi hedefleniyor.

Yurt dışında yaşayan vatandaşlar için de ayrı bir doğrulama modeli gündemde. Bu kapsamda pasaport bilgileri ve cep telefonu doğrulaması gibi ek güvenlik adımlarının uygulanması planlanıyor.

Yeni sisteme geçiş için kullanıcılara belirli bir süre tanınacak. Bu süre içinde hesap sahiplerinden kimlik doğrulaması istenecek. Süre sonunda doğrulanmayan, gerçek kimliğini beyan etmeyen hesaplar ise erişime kapatılacak.

Hazırlıkları süren düzenlemenin Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine gelmesiyle birlikte yasalaşma sürecinin başlaması bekleniyor. Kamuoyunun gözü şimdi Meclis'te yürütülecek çalışmalara çevrilmiş durumda.

Araştırmalar, sosyal medya algoritmalarının kullanıcıların düşünce dünyasını şekillendirebildiğini ortaya koyuyor. Özellikle kısa video içeriklerinde, kimi zaman belirli siyasi içeriklerin yayılımı diğerlerinden pratik olarak daha görünür kılınabiliyor; bu durum toplumsal algı ve siyasi kutuplaşma üzerinde doğrudan etkilere sebep olabiliyor.

Uluslararası raporlara göre Rus devletine yakın hesaplar özellikle TikTok üzerinde daha aktif hale gelerek Amerika Birleşik Devletleri'ndeki seçimler gibi önemli siyasi süreçlerde etkileşim ve paylaşım alanı buluyorlar. Bu hesaplar, Kremlin yanlısı görüşleri hem İngilizce hem İspanyolca içeriklerle genç kitlelere ulaştırmaya çalışıyorlar.

Benzer şekilde, Çin merkezli sosyal medya uygulamalarının içeriğinde propaganda ve yönlendirme riski tartışılıyor. Bazı kullanıcı ve araştırmalar, Çin hükümetine yakın söylemlerin, içerik önerileri üzerinden daha görünür hale getirildiğini iddia ediyor; bu durum Batı'da Çin algısını etkileyebileceğine dair bulgular ortaya koyuyor.

Trump ve TikTok gerginliği

Bu tartışmaların göbeğinde bir diğer önemli gelişme de ABD ile Çin arasındaki TikTok krizi. Çin merkezli ByteDance şirketine ait TikTok'un ulusal güvenlik gerekçesiyle ABD'de yasaklanması veya satılması tartışmaları uzun süredir gündemde. Geçmişte hem yönetim hem Kongre düzeyinde bu yönde adımlar atılmasına rağmen, uygulamanın kapanması veya satılması kararları farklı siyasi dönemlerde ertelemelerle karşılaştı. 2025 başında TikTok'un kapatılmasının ardından yeniden erişime açılması, bu dijital platformun jeopolitik bir mücadele alanına dönüştüğünü gösteriyor.

Trump'ın başkanlık döneminde TikTok'un kapatılmasını talep ettiği bilinmekle birlikte, bu platformun geleceği hl belirsizliğini sürdürüyor. Bu durum, sosyal medya platformlarının sadece teknoloji şirketleri olarak değil, ulusal güvenlik ve dijital egemenlik meselesi olarak da siyasi dalgalanmalara yol açabileceğini işaret ediyor.

Diğer dijital mecralar: Rusya'nın Max uygulaması ve Türkiye'nin NSosyal gündemi

Rusya tarafından desteklendiği iddia edilen dijital ağların siyasal içerikleri manipüle etmek için algoritmik ve bot destekli stratejiler kullandığı yönünde çalışmalar bulunuyor; bu da ülke içinde ve dışında politik ajandaların şekillenmesine katkıda bulunuyor.

Türkiye'de ise alternatif bir sosyal medya uygulaması olarak geliştirilen NSosyal gibi yerel dijital ağların ortaya çıkışı, küresel platformların gölgesinde ulusal kontrol ve bilgi güvenliği tartışmalarını gündeme getirdi. Bu tür platformlar, kullanıcı verilerinin kontrolü, içerik moderasyonu ve siyasi söylemin sınırlandırılması gibi konularda devlet politikalarına doğrudan etkide bulunabilen yeni dijital araçlar olarak görülüyor.

Algoritmalar, sahte hesaplar ve dezenformasyon

Uzmanlar, sosyal ağlardaki sahte hesapların, botların ve manipüle edilmiş içeriklerin siyasi tartışmaları hem ulusal hem uluslararası düzeyde bozabileceği konusunda uyarıyorlar. Bu dijital manipülasyon, demokratik süreçlere müdahaleye kadar varabilen geniş bir etki alanı oluşturuyor. Avrupa'da yapılan çalışmalar Avrupa Birliği gibi kurumlara duyulan güveni azaltırken, seçim süreçlerinde protesto ve kutuplaşmanın artmasına bile yol açtı.

Algoritmalar, kullanıcı davranışlarını analiz ederek belirli siyasi içerikleri öne çıkarabiliyor; bu da bazen yanlış veya manipülatif bilginin daha fazla görünmesine neden olabiliyor. Bu durum, tarafsız bilgi edinme yerine echo chamber (yankı odası) etkileri oluşturma potansiyeli taşıyor.

Sonuç: Fırsat mı tehdit mi?

Dijital medya uygulamaları, her ne kadar bireylerin haber, görüş ve bilgiye erişimini çeşitlendirme imkanı sunsa da, sahte içerikler, çarpıtılmış bilgi akışları ve siyasal gerginlik odağına dönüşme riskleriyle birlikte geliyor. Facebook, Instagram, X, TikTok, WhatsApp ve Telegram gibi uygulamalar, demokratik katılımı artırma potansiyeli taşırken aynı zamanda ulusal politikaların ve uluslararası ilişkilerin manipülasyonuna açık birer alan haline geliyor.

Yasal düzenlemeler, algoritma şeffaflığı, sahte hesapların tespiti ve yabancı etkilerin denetimi gibi önlemlerle bu tehditlerin azaltılması gerektiğine dair çağrılar artıyor. Ancak dijital medya hl birçok ülke için hem fırsat hem de risklerle dolu iki uçlu bir danışman olmaya devam ediyor.

Araştırma, Almanya merkezli Fraunhofer Enstitüsü tarafından gerçekleştirildi. Çalışmada, 2021–2023 yılları arasında üretilen ve farklı markalara ait PHEV'lerin yol üzerindeyken kablosuz olarak ilettiği veriler incelendi. Bu sayede araçların gerçek kullanım koşullarındaki yakıt tüketimi, Avrupa Birliği onaylı resmi sertifikasyon verileriyle karşılaştırıldı.

Gerçek tüketim resmi verilerin üç katı

Benzin veya dizel motor ile harici kaynaktan şarj edilebilen elektrik motorunu birleştiren PHEV'ler, üreticiler tarafından genellikle 100 kilometrede 1–2 litre yakıt tüketen enerji verimli araçlar olarak pazarlanıyor.

Ancak araştırmaya göre araçların ortalama yakıt tüketimi 100 kilometrede 6 litre seviyesinde. Bu da daha önce açıklanan değerlerin yaklaşık üç katına işaret ediyor.

Bilim insanları, yüksek tüketimin temel nedeninin araçların elektrikli ve içten yanmalı motor arasında sık geçiş yapması olduğunu belirtti. Daha önce elektrik modunda neredeyse hiç yakıt tüketilmediği öne sürülüyordu. Ancak saha verileri bunun gerçeği yansıtmadığını ortaya koydu.

Araştırmanın yazarlarından Patrick Plötz, Alman yayın kuruluşu SWR'ye yaptığı açıklamada, PHEV'lerde içten yanmalı motorun tahmin edilenden çok daha sık devreye girdiğinden şüphelendiklerini söyledi.

En yüksek tüketim Porsche'da

Çalışmaya göre Alman üretimi PHEV'ler ortalama olarak en yüksek yakıt tüketimine sahip araçlar arasında yer aldı. Özellikle üst segment bir Porsche modelinin en yüksek tüketim değerini verdiği belirtildi.

Porsche hibrit modellerin 100 kilometrede yaklaşık 7 litre yakıt tükettiği kaydedildi. Bu oran, hem diğer PHEV'lerden hem de bazı geleneksel içten yanmalı motorlu araçlardan daha yüksek.

Buna karşılık, daha uygun fiyatlı segmentte yer alan Kia, Toyota, Ford ve Renault modellerinde yakıt tüketiminin 100 kilometrede 1 litrenin altına kadar düştüğü; Porsche'ye kıyasla yüzde 85'e varan tasarruf sağlandığı bildirildi.

Porsche 'Yasal ölçüm prosedürlerine uygunuz'

Araştırma sonuçları hakkında açıklama yapan Porsche, yakıt tüketim verilerinin Avrupa Birliği'nin yasal ölçüm prosedürlerine uygun olduğunu belirtti. Şirket, farklı sürüş profilleri, yol koşulları ve sürücü davranışlarının gerçek tüketim değerlerinde sapmalara yol açabileceğini ifade etti.

AB'ye düzenleme çağrısı

Fraunhofer bilim insanları, Avrupa Birliği düzenleyicilerine ölçüm yöntemlerini gerçek yol verilerine göre güncelleme çağrısında bulundu. Araştırmaya göre üreticilerin filo bazında uyması gereken ortalama CO₂ sınırlarının da acilen gözden geçirilmesi gerekiyor.

CO₂ sınırlarından sorumlu olan Avrupa Komisyonu ise SWR'nin soruları karşısında bulgular hakkında yorum yapmaktan kaçındı.

Alman Otomotiv Endüstrisi Birliği ise mevcut yakıt tüketimi ve CO₂ ölçüm yöntemlerinin güvenilir olduğunu savundu.

İnceleme kapsamında TikTok, Instagram, Facebook, YouTube, X ve Discord gibi yaygın kullanılan platformlarda çocuk kullanıcıların verilerinin hangi yöntemlerle işlendiği ve hangi güvenlik önlemlerinin uygulandığı değerlendirilecek.

Kurumdan yapılan açıklamada, atılan adımların 'çocuğun üstün yararı' ilkesi doğrultusunda gerçekleştirildiği vurgulandı. Özellikle dijital mecralarda çocuklara ait bilgilerin korunmasının öncelikli hedef olduğu belirtildi.

Yeni düzenlemeler masada

Son dönemde gündeme gelen düzenleme önerileri arasında, 13 yaşın altındaki çocuklara yönelik sosyal medya kullanımına sınırlama getirilmesi ve 16 yaş altındaki kullanıcılar için ebeveyn onayının zorunlu hale getirilmesi gibi seçenekler bulunuyor. Ayrıca yaş doğrulama sistemlerinin güçlendirilmesi ve çocuklara sunulan içerikleri belirleyen algoritmaların daha sıkı denetlenmesi de tartışılan başlıklar arasında yer alıyor.

Bununla birlikte platformlara, çocuklara zarar verebilecek içerikleri daha hızlı kaldırma ve riskli hesapları daha etkin biçimde tespit etme yükümlülüğü getirilmesi planlanıyor.

Yaklaşık 4,5 milyar yaşında olan Mars'ın jeolojik tarihi farklı dönemlere ayrılıyor. Son çalışma, gezegenin 4,1 ila 3,7 milyar yıl önceki Noachian dönemine odaklanıyor. Bu dönem, Güneş Sistemi tarihinde 'Geç Ağır Bombardıman' olarak bilinen süreçle örtüşüyor. Söz konusu dönemde yoğun meteor çarpmaları yaşandı.

Mars yüzeyinde bu dönemin izleri hl görülebiliyor. Özellikle Hellas Planitia ve Argyre Planitia adlı dev çarpma havzaları, binlerce kilometre genişliğe sahip. Her biri, Akdeniz'deki tüm suyu barındırabilecek hacme sahip dev yapılar olarak dikkat çekiyor.

Yaşam için uygun bir dönem miydi?

Yoğun meteor çarpmalarının yaşandığı bu dönemin kırılgan yaşam formları için elverişsiz olduğu düşünülebilir. Ancak bilim insanlarına göre Mars, tarihinin en yaşanabilir dönemini tam da bu süreçte yaşamış olabilir.

Bu döneme ait kurumuş nehir yatakları, göl tabanları, eski kıyı şeritleri ve delta oluşumları, Mars'ta geçmişte bol miktarda sıvı su bulunduğunu gösteriyor. Ancak Noachian döneminin iklimi hl tartışmalı.

İki ana senaryo öne çıkıyor:

Mars'ın çoğunlukla soğuk ve buzullarla kaplı olduğu, zaman zaman meteor çarpmaları ve volkanik faaliyetlerle buzların eridiği görüşü

Gezegenin sıcak, yağışlı ve büyük ölçüde buzsuz olduğu görüşü

Perseverance'ın bulguları

Bu tartışmaya yeni veriler sağlayan araç ise 2021 Şubat ayında Mars'a iniş yapan Mars 2020 Perseverance görevi oldu.

Perseverance, bir zamanlar göl barındırdığı düşünülen Jezero Krateri'ne iniş yaptı. Yörüngeden alınan görüntüler, krater duvarlarından akan suların oluşturduğu yelpaze biçimli tortul alanları gösteriyor. Bu bölgelerde kil mineralleri yoğun olarak bulunuyor.

Yeni çalışmada, alüminyum açısından zengin ve 'kaolinit' olarak bilinen kil çakılları incelendi. Analizler, bu minerallerin Noachian döneminde yoğun kimyasal ayrışmaya uğradığını ortaya koydu.

Dikkat çekici olan ise bu kil minerallerinin demir ve magnezyum bakımından fakir, titanyum ve alüminyum bakımından zengin olması. Bu durum, kayaların volkanizma veya meteor çarpmaları sonucu oluşan aşırı sıcak hidrotermal ortamlarda değil; daha ılıman sıcaklıklarda ve uzun süreli yoğun yağış altında değişime uğradığını gösteriyor.

Araştırmacılar, bu kimyasal bileşimin Dünya'da geçmişte sıcak ve nemli iklim dönemlerinde oluşmuş benzer kil mineralleriyle büyük benzerlik taşıdığını belirtiyor. Çalışmaya göre bu koşullar, Mars tarihindeki 'en yağışlı ve muhtemelen en yaşanabilir dönemleri' temsil ediyor olabilir. Üstelik bu iklim koşulları binlerce ila milyonlarca yıl boyunca sürmüş olabilir.

Yaşam izleri ve belirsiz gelecek

Perseverance kısa süre önce, Jezero Krateri'nden topladığı örneklerde olası biyolojik izler (biyoişaretler) bulduğunu da duyurdu. Bu örnekler, gelecekte gerçekleştirilecek bir Mars örnek dönüş görevi için özel kaplarda muhafaza ediliyor.

Ancak söz konusu örnek dönüş misyonunun iptal edilmesi, bu kritik numunelerin Dünya laboratuvarlarında incelenmesini belirsiz bir geleceğe bıraktı.

Bilim dünyasında önemli bir ölçüt olan ve astrobiyolog Andrew Knoll tarafından ortaya konulan 'Knoll kriteri'ne göre, bir bulgunun yaşam kanıtı sayılabilmesi için yalnızca biyolojiyle açıklanabilir olması yetmez; biyoloji olmadan açıklanamıyor olması gerekir.

Mars'tan getirilecek örneklerin bu kriteri karşılayıp karşılamadığı ise ancak Dünya'da yapılacak detaylı analizlerle anlaşılabilecek.

Bugün rüzgrların süpürdüğü, çorak ve ıssız görünen Jezero Krateri'nin, milyarlarca yıl önce tropikal bir iklime ve belki de canlı bir ekosisteme ev sahipliği yapmış olabileceği düşüncesi ise bilim dünyasında heyecan oluşturmaya devam ediyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Malatya programı kapsamında Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er'i ziyaret etti.

Ziyaretin ardından TÜBİTAK destekli Malatya Bilim Merkezi projesi kapsamında TÜBİTAK Bilim ve Toplum Başkanı Ömer Kökçam ile Malatya Büyükşehir Belediye Başkanı Sami Er protokol imzaladı.

İmza törenine katılan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 'Malatya'mıza Büyükşehir Belediyemiz ve TÜBİTAK Bilim Merkezi kazandıracak. Hayırlı olsun' diye konuştu

Ocakta şarj istasyonlarının elektrik tüketimi 60 milyon 124 bin 282 kilovatsaat oldu. Bunun 36 milyon 415 bin 202 kilovatsaatlik kısmı (yüzde 60,6) yeşil şarj istasyonlarından sağlanırken, geri kalan 23 milyon 709 bin 80 kilovatsaatlik tüketim diğer istasyonlardan gerçekleşti.

Yeşil şarj istasyonları, kullanılan enerjinin yenilenebilir kaynaklardan üretildiğini belgeleyen Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Sertifikası (YEK-G) ile tanımlanıyor ve elektrikli araçların karbon ayak izini azaltmada kritik rol oynuyor.

Tüketimde ilk sırayı 18 bin 952 megavatsaatle İstanbul aldı, onu 9 bin 737 megavatsaatle Ankara ve 3 bin 471 megavatsaatle İzmir izledi.

Bu dönemde toplam şarj soketi sayısı yaklaşık yüzde 2,3 artışla 39 bin 694'e yükseldi; Aralık 2025'te sayı 38 bin 808 olarak kaydedilmişti.

Ocakta AC şarj soket sayısı yüzde 2,4 artarak 22 bin 635'e, DC şarj soket sayısı ise yüzde 2 yükselerek 17 bin 59'a çıktı. Aralık 2025'te AC soket sayısı 22 bin 95, DC soket sayısı 16 bin 713 olarak kaydedilmişti.

Ayrıca, Aralık 2025'te 373 bin 733 olan elektrikli araç sayısı ocakta yüzde 4,1 artışla 389 bin 134'e ulaştı.

301 milyon TL'ye kadar nakdî destek

Açıklamaya göre, her bir yatırım için 301 milyon TL'ye kadar nakdî destek sağlanacak ve yatırımın yüzde 50'si kadar vergi indirimi uygulanacak. Başvurular 2 Mart – 15 Mayıs 2026 tarihleri arasında alınacak.

Öncelikli alanlar desteklenecek

Program kapsamında il bazlı belirlenen öncelikli yatırım alanlarının destekleneceğini belirten Kacır, katma değerli üretimin ve nitelikli istihdamın artırılmasının hedeflendiğini kaydetti. Yerel kalkınma vizyonunun sürdürülebilir ve somut projelerle hayata geçirileceğini vurgulayan Kacır, başvuru sürecine ilişkin detaylara ve çağrı metni ile başvuru rehberine 'yerelkalkinmahamlesi.sanayi.gov.tr' adresinden ulaşılabileceğini ifade etti.

Çalışma, Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği ile Yapay Zeka ve Veri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Fatih Amasyalı öncülüğünde akademisyenlerden oluşan Cosmos ekibi tarafından yürütüldü. Modelin, matematik problemlerini çözerken düşünce sürecini adım adım ortaya koyabildiği ve bu yaklaşımın performansı önemli ölçüde artırdığı belirtildi.

Cosmos T1'in, Google'ın Gemma 2 modeli temel alınarak geliştirildiğini ancak Türkçe yetkinliğinin kapsamlı biçimde iyileştirildiğini ifade eden Amasyalı, modelin klasik soru-cevap sistemlerinden farklı olarak önce 'düşünme', ardından 'yanıt üretme' aşamasıyla çalıştığını kaydetti.

Amasyalı, modelin açık ağırlıklı (open-weight) olarak yayımlandığını belirterek, kurum ve şirketlerin sistemi kendi bilgisayarlarına indirerek şirket içi (on-premise) çözümler geliştirebildiğini söyledi. Özellikle sağlık ve savunma sanayi gibi veri paylaşımının sınırlı olduğu sektörler için bu yaklaşımın kritik öneme sahip olduğu vurgulandı.

İki farklı erişim yöntemi bulunduğunu aktaran Amasyalı, kullanıcıların modele çevrim içi platform üzerinden ulaşabildiğini ya da açık kaynak ağırlıkları indirerek kendi altyapılarına entegre edebildiğini dile getirdi. Geliştirme sürecinin TÜBİTAK projeleri kapsamında desteklendiği, Türkçe iyileştirme maliyetlerinin de bu kapsamda karşılandığı bildirildi.

Yoğun bir eğitim süreciyle modelin 'düşünmeyen' yapıdan 'düşünen' yapıya dönüştürüldüğünü belirten Amasyalı, elde edilen başarının sosyal medyada da geniş yankı uyandırdığını ifade etti.

Günümüzde siber uzay, yalnızca bilgi alışverişinin yapıldığı bir alan olmaktan çıkıp sessiz istihbarat savaşlarının yürütüldüğü bir cepheye dönüştü. İşgalci NSO Group şirketinin geliştirdiği Pegasus yazılımı yıllarca manşetlerde yer alırken, son dönemde dikkatler yeni bir programa çevrildi: Graphite.

Graphite, geleneksel bir hack aracı olmanın ötesinde, dijital mahremiyeti 'bulut güveni' üzerinden hedef alan farklı bir yaklaşım sunuyor. Yazılım, siyonist Paragon Solutions tarafından geliştirildi ve şirket 2019 yılında işgal altındaki topraklarda kuruldu. Paragon'un kurucuları arasında, siyonist rejim askeri istihbaratının özellikle siber operasyonlarıyla bilinen Unit 8200 biriminden eski isimler bulunuyor.

Paragon Solutions, benzer şirketlerden farklı olarak kamuya açık bir tanıtım stratejisi izlemiyor. Resmî bir tanıtım sitesi bulunmuyor ve büyük savunma fuarlarında yer almıyor. Şirketin, teknolojilerini diplomatik kanallar üzerinden ve başta ABD olmak üzere müttefik ülkelere sattığı belirtiliyor. Bu durum, uluslararası yaptırımlarla karşılaşan bazı diğer firmalara kıyasla daha 'meşru' bir zemin sağladığı şeklinde yorumlanıyor.

Graphite neden farklı?

Geleneksel casus yazılımlar, telefonun işletim sistemi çekirdeğini hedef alarak mikrofon ve kameraya erişmeye çalışır. Graphite ise 'bulut temelli sızma' yaklaşımını benimsiyor.

Yazılımın temel yöntemi, cihazlarda saklanan 'kimlik doğrulama belirteçlerini' (token) ele geçirmek. Bu belirteçler, kullanıcıların her seferinde parola girmeden hesaplarına bağlı kalmasını sağlıyor. Graphite bu kodları ele geçirdiğinde, saldırgan dünyanın herhangi bir yerinden mağdurun bulut hesaplarına erişebiliyor.

Ayrıca uçtan uca şifreli mesajlaşma uygulamalarında iletim sırasında mesajlar koruma altında olsa da, Graphite doğrudan yedekleme alanlarını hedef alıyor. Örneğin iCloud veya Google Drive üzerinde saklanan yedekler, hizmet sağlayıcıların erişim anahtarları üzerinden daha zayıf halkalar olarak değerlendiriliyor. Böylece mesaj geçmişi indirilebiliyor ve okunabiliyor.

'Tıklamasız' sızma özelliği

Graphite, en tehlikeli kategorilerden biri olan 'tıklamasız' (zero-click) yazılımlar arasında gösteriliyor.

Bu tür yazılımlarda hedef kişinin zararlı bir bağlantıya tıklaması ya da şüpheli bir dosya indirmesi gerekmiyor. Açıklar, görsel işleme protokolleri ya da SMS sistemleri gibi altyapı zafiyetleri üzerinden tetiklenebiliyor.

Yazılımın bir diğer özelliği ise geçici bellek (RAM) üzerinde çalışacak şekilde tasarlanmış olması. Bu da cihaz yeniden başlatıldığında izlerin büyük ölçüde kaybolmasına yol açabiliyor.

Ayrıca saldırı yalnızca cihazla sınırlı kalmıyor. Bulut hesaplarına erişim sürdüğü sürece, telefon değiştirmek bile casusluğu sona erdirmeyebiliyor.

Siyasi ve etik tartışmalar

2022 yılında The New York Times gazetesinde yer alan haberlerde, ABD Uyuşturucuyla Mücadele Dairesi'nin (DEA) Graphite yazılımını uluslararası uyuşturucu kartellerini takip etmek amacıyla kullandığı iddia edilmişti.

Bu iddialar, ulusal güvenlik gerekçesi ile bireysel mahremiyet arasındaki dengeyi yeniden tartışmaya açtı.

El-Cezire'nin haberine göre asıl risk, 'casusluğun özelleştirilmesi'. Devletlerden daha ileri teknolojilere sahip özel şirketlerin bu araçları baskıcı rejimlere satma ihtimali, muhalifler, gazeteciler ve insan hakları savunucuları açısından ciddi bir tehdit oluşturuyor.

Nasıl korunmalı?

Uzmanlara göre Graphite gibi yazılımların maliyeti milyonlarca doları bulduğu için sıradan kullanıcıların hedef olma ihtimali düşük. Ancak yine de bazı temel önlemler öneriliyor:

– İşletim sistemlerini düzenli olarak güncellemek. Güvenlik açıkları çoğu zaman Apple ve Google tarafından yayımlanan yamalarla kapatılıyor.

– Fiziksel güvenlik anahtarları kullanmak. Örneğin YubiKey gibi cihazlar, belirteç çalınsa bile hesaba erişimi zorlaştırıyor.

– Hassas verilerin otomatik bulut yedeklemesini sınırlandırmak veya manuel şifreleme uygulamak.

– iPhone kullanıcıları için sunulan 'Lockdown Mode' gibi gelişmiş koruma seçeneklerini etkinleştirmek.

Uzmanlar, Graphite'ın dijital güvenliğin bitmeyen bir 'silahlanma yarışı' olduğunu hatırlattığını belirtiyor. Cihazlardaki açıklar kapatılsa bile saldırganların bu kez 'bulut tavanından' sızma yolları aradığı ifade ediliyor.

Bu tür yazılımlarla mücadelede yalnızca teknik çözümlerin yeterli olmadığı, askeri düzeydeki casusluk teknolojilerinin satış ve kullanımını düzenleyecek uluslararası ve bağlayıcı yasal çerçevelere ihtiyaç duyulduğu vurgulanıyor.